Genealogicus

Genealogische overzichten van diverse families in Nederland
You are currently browsing all posts tagged with Joodse familie

Genealogie van een joodse familie Van Gelderen

  • 20 november 2010 21:57

In 1646 werd stelde prins Frederik Hendrik in het Gelderse Buren de jood Mozes Ephraïm aan als pachter van de bank van lening.1 Hij is de oudst bekende voorvader van de familie Ephraïm. Zijn zoons volgden hem op als ‘tafelhouders’ van de bank. Mozes’ achterkleinzoon Alexander (Sander) Ephraïm trouwde in 1769 met de Duitse Merle (Mijntje) Hanau. Sander en Mijntje lieten in 1769 hun zoon Ephraïm Ephraïm besnijden. Ephraïm nam in 1813 in Tiel de naam Van Gelderen aan.2

Net als veel andere joodse families ontkwam ook de familie Van Gelderen niet aan de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog, meerdere familieleden kwamen om in de kampen.3

Generatie I

I Ephraïm Ephraïm van Gelderen; besneden Montfoort 07-06-1769, overleden Tiel (Jodenstraatje 470) 1-02-1837, begr. Tiel (Israëlische begraafplaats, A II-7), zoon van Alexander (Sander) Ephraïm en Merle (Mijntje) Hanau.

Hij is ondertrouwd Tiel eind mei 1794 met Elizabeth (Betje) Philips Jacobs; geboren Insweiler ca. 1762, overleden Tiel 7-03-1855, begr. Tiel (Israëlische begraafplaats, A VI-4), dochter van Philip Jacobs.

Moeder Mijntje en haar zoon Ephraïm hadden op een gegeven moment blijkbaar een meningsverschil dat zo hoog op liep dat deze voor het gerecht moest worden beslist: “Mercuri den 13e Augustus 1794 (…) gehoord hebbende ‘t different tussen den Jood Ephraïm en deszelfs moeder de weduwe van Zander Ephraïm, hebben verstaan en geordooneert dat zij die zaken onderling in der minne moeten schikken, en teffens de zoon gecorrigeerd, dat zijn moeder had durven citeren zonder alvorens permissie daar toe an Burgemeesteren te vragen, en hem gerecommandeert zig beter omtrent zijn moeder te gedragen, en in ‘t oog te houden de verpligting die hij als zoon aan haar verschult was”.
Elizabeth werd geboren te Insweiler (bij Kreuznach, Duitsland), maar woonde in 1794 te Zoelen. Ze wordt afwisselend ‘Philips’, ‘Philips Jacobs’ en ‘Jacobs Philips’ genoemd. Waarschijnlijk heette haar vader Philip (aangezien ze ook een zoon Philip heeft) en was de familienaam Jacobs.

Ephraïm werd meestal Ephraïm Ephraïms genoemd. Hij was tapper (tot 1807) en slager te Tiel. Wellicht is hij ook identiek aan E. Ephraïm die van 1806-1810 als winkelier voorkomt in de lijsten van afgegeven patenten . Ephraïm nam op 17-08-1813, als ‘Ephraïm Ephraïms’, voor zich en zijn zes kinderen, de familienaam Van Gelderen aan. Het gezin woonde aan het Jodenstraatje, huisnr. 470 te Tiel. Dochter Sara schreef over haar leven thuis onder andere: “Als afstammelinge van een braaf en vroom Joods geslacht, genoot ik met mijn broeders en zusters, een bijzondere opvoeding. Van jongs-af werden wij door onze grijze vader in de Israëlitische Godsdienst onderwezen, en met gestrengheid daarin opgevoed. Ik was de oudste en dus ook het eerst op de Christelijke school. Mijn moeder, ook een stipte Jodin in haar Godsdienst, ging naar de schoolmeester om te verbieden, dat ik mee zou zingen of bidden, maar dit hielp die arme vrouw niet veel. Ik mocht meezingen, mijn lust was zo, en menigmaal was ik ook geneigd om met de kinderen mee te bidden.”

Uit dit huwelijk:

  1. Sara Ephraïm van Gelderen; geboren Tiel feb. 1797, overleden Rotterdam 09-01-1882. is getrouwd Tiel 15-08-1832 met Benjamin Nathan Diamant ; geboren Amsterdam feb./mrt. 1797, ged. [Herv.] Breda 01-10-1847, overleden Rotterdam 04-09-1869, zoon van Nathan Abraham (?-1796) en Kaatje Rubens (?-1806). Benjamins familie nam naar het beroep dat zij uitoefenden de naam Diamant aan. Benjamin heeft zijn vader, die diamantslijper was te Amsterdam, echter nooit gekend, daar deze al in december 1796 overleed, twee tot drie maanden vóór zijn geboorte. Het gezin verhuisde rond 1821 naar Duitsland en 12-09-1827 vanuit Gymnich (Dld) weer naar Tiel. Sara en Benjamin waren in 1832 kooplieden te Tiel. Hun Joods-kerkelijk huwelijk had al rond 1819 plaatsgevonden, maar ze trouwden voor de wet pas in 1832, ze hadden toen al kinderen: “En hebben de Bruidegom en Bruid daarop verklaard, dat van hen zeven kinderen geboren zijn (…) alle welke kinderen zij voor de hunne erkennen”. In de huwelijksacte werd Sara ‘van Gelder’ genoemd, zij tekende zelf met ‘S.E. van Gelderen’. Sara schreef een boek over haar leven4, met name over de periode 1845-1849. In deze tijd bekeerden Sara en haar man zich tot het christendom, en zij lieten zich met twee van hun kinderen in 1847 in de Herv. Gemeente te Breda dopen. Het gezin verhuisde in november 1848 naar Fijnaart en in mei 1851 naar Delfshaven. Benjamin was koopman, hij verhuisde in 1852 met zijn gezin van Delfshaven naar Rotterdam. Het gezin woonde aan de Lommertstraat aldaar, waar Benjamin stoffenverver (1859), zijdeverver (1868) was. Sara overleed bij haar dochter Lina in huis, aan de Delftschevaart in Rotterdam.

  2. Alexander (Sander) Ephraïm van Gelderen; geboren Tiel 19-09-1798, overleden na 1813.

  3. Rachel Ephraïm van Gelderen; geboren Tiel ca. 1801, overleden na 1813.

  4. Elias Ephraïm van Gelderen; geboren Tiel 02-06-1803, volgt onder II-a.

  5. Philip Ephraïm van Gelderen; geboren Tiel 10-04-1804, volgt onder II-b.

  6. Helena (Leentje) Ephraïm van Gelderen; geboren 1807, overleden Utrecht? na 1851. Helena is getrouwd Tiel 17-02-1843 met Samuel Machiel de Wolf; geboren Leiden 28-10-1819, overleden Utrecht? na 1851, zoon van Machiel de Wolf en Hester van Lier. Leentje was voor haar huwelijk koopvrouw te Tiel, ze woonde bij haar broer Elias in het Joden-straatje . Samuel heeft zijn vader nauwelijks gekend, deze werd 9-08-1823 (Samuel was toen nog geen vier jaar) dood opgehaald uit het water te Leiden. Samuel was in 1843 sigarenmaker te Leiden. Later woonde het echtpaar de Wolf-van Gelderen in Tiel. Samuel en Leentje verhuisden 23-08-1851 naar Utrecht.

Generatie II

II-a Elias Ephraïm van van Gelderen; geboren Tiel 02-06-1803, overleden Rotterdam 02-03-1883.

Elias is getrouwd Tiel 9-07-1828 met Belia (Betje) van Wijngaarden; geboren ‘s-Gravenhage 01-05-1805, overleden Rotterdam 11-02-1883, dochter van Ezechiël Samuel Levij van Wijngaarden, koopman te ‘s-Hertogenbosch (1828), en Roosie Fuld.

Er was blijkbaar nogal wat verwarring over de naam van Elias; In de huwelijksacte wordt hij ‘Elias Alexander van Gelder’ genoemd, hij tekent dan als ‘E.A. van Gelderen’. Op 23-07-1828 vertrekken volgens het bevolkingsregister ‘Alexander Ephraïm van Gelder met zijne huisvrouw Belia van Wijngaarde’ naar ‘s-Hertogenbosch. Bij het aangeven van het overlijden van zijn vader werd hij ‘Ephraïm van Gelderen’ genoemd. Elias was slager te Tiel, hij nam waarschijnlijk de zaak van zijn vader over. Belia was voor haar huwelijk koopvrouw te ‘s-Hertogenbosch (1828). Elias woonde met zijn gezin in het Jodenstraatje (huisnr. 470, 471 en 38), na 1848 Tolhuisstraat nr. 2 . Elias vertrok met zijn gezin 30-10-1863 naar Rotterdam, waar hij werkte als slager. Het gezin woonde onder andere aan de Schiedamsedijk aldaar.

Uit dit huwelijk:

  1. Ephraïm van Gelderen; geboren Tiel 10-03-1831, volgt onder III-a.

  2. Klaartje van Gelderen; geboren Tiel 03-01-1834. Klaartje is getrouwd Rotterdam 17-06-1868 met Abraham Jacob Dormits; geboren Zutphen ca. 1840, overleden Rotterdam 26-02-1917, zoon van Jacob Joseph Dormits en Rosella Liefman Hertz. Klaartje verhuisde 08-12-1855 naar Rotterdam. Zij is waarschijnlijk de Klaartje die in het bevolkingsregister van Tiel (1860-1870) genoemd staat als dienstbode bij de ‘Israëlische Kostschool voor Jonge Heren’. Volgens dit register is de dienstbode geboren te Tiel op 02-01-1838, maar op die datum is geen Klaartje geboren. (Er werden trouwens veel fouten gemaakt met leeftijden en geboortedata in de bevolkingsregisters.) Ze verhuisde 24-03-1868 naar Rotterdam. Abraham was borstelmaker (1868) te Zutphen, later stalknecht (1895) te Rotterdam.

  3. Ezechiël van Gelderen; geboren Tiel 01-07-1836, besneden 08-07-1836, overleden Tiel (Jodenstraatje 471) 13-03-1837.

  4. Alexander van Gelderen; geboren Tiel 25-08-1837, besneden 01-09-1837, overleden Tiel (Jodenstraatje 470) 6-12-1837.

  5. Helena (Leentje) van Gelderen; geboren Tiel 02-09-1838, overleden vóór 1869? Leentje woonde in 1858 een tijdje (als dienstbode?) te Zwijndrecht, in 1859 te Leiden.

  6. Sara van Gelderen; geboren Tiel 04-03-1842, overleden Rotterdam 01-01-1891. Zij is getrouwd Rotterdam 10-02-1875 met Leon Salomon van der Stam; geboren Hellevoetsluis 03-05-1848, zoon van Salomon David van der Stam, koopman te Hellevoetsluis, en Catharina Heijmans Cohen. Hij is getrouwd Amsterdam 9-04-1891 (2) met Essina Sophia van der Ziel; geboren Wildervank 2-04-1865, overleden Sobibor 21-05-1943. Leon en Sara erkenden bij het huwelijk dochter Grietje (geboren 1866). Leon was logementhouder (1875) te Rotterdam, Sara was tapster (in het logement?). Leon verhuisde in februari 1894 naar Duinkerken, zijn vrouw Essina en de kinderen naar Amsterdam.

  7. Mozes van Gelderen; geboren Tiel 8-04-1844, overleden Rotterdam 11-01-1873.

  8. Roosje van Gelderen; geboren Tiel 16-07-1846, overleden Rotterdam 22-10-1911. Roosje is getrouwd Rotterdam 10-07-1872 met Anton Hilge, ook genaamd Hillege; geboren Kestert (Duitsland) 1842/1843, overleden Rotterdam 19-07-1924, zoon van Johann George Hilge, werkman, en Gertrud Gullering. Anton was zeeman (1872), kastelein (1886), koffiehuishouder (1895) te Rotterdam.

  9. Mina van Gelderen; geboren Tiel 7-09-1848. Mina wordt in het bevolkingsregister van Tiel een enkele keer Maria genoemd. Zij verhuisde 30-05-1887 naar Middelburg (Brabant?)

II-b Philip Ephraïm van Gelderen; geboren Tiel 10-04-1804, besneden Oss 19-04-1804, overleden Oosterbeek 29-09-1889 (aangegeven door zoon Alexander van Gelderen (57 jr, slager) en Jan Eibertus Winterink (34 jr, bode)).

Philip is getrouwd Tiel 04-07-1832 met Guthalt Salmons, ook genaamd Kaatje Salomons; geboren Thalheim (Duitsland) 15-03-1797, overleden Oosterbeek 1880, dochter van Salmon Salmons en Rachel Joseph.

In de huwelijksacte wordt Philip ‘van Gelder’ genoemd, hij tekende de acte als ‘P. van Gelderen’. De bruid verklaarde bij haar huwelijk niet te kunnen schrijven, ze ondertekende later wel de acte bij het huwelijk van haar zoon Alexander in 1861 (als Katje Zalmons). Kaatje was voor haar huwelijk koopvrouw. Philip was slager te Tiel. Het gezin woonde in Tiel aan de Tolhuisstraat , huisnr. 412. Rond 1840 trok Philip met zijn gezin naar Oosterbeek, in de gemeente Renkum (Gld). Philip en zijn vrouw woonden aan de Straatweg (1858) in Oosterbeek, later woonden ze bij hun zoon Alexander in, daar zijn beiden ook overleden. Volgens een telling in 1847 woonden toen in Oosterbeek 1.550 mensen, waaronder 5 Joden. Tiel had in dat jaar 5.500 inwoners , waaronder 200 Joden. De Joden in Oosterbeek behoorden tot de kringsynagoge van Arnhem. De Joden in Arnhem kwamen al vanaf begin 1700 samen in huisgemeenten, tot in 1853 de sjoel (synagoge) aan de Pastoorstraat in Arnhem werd ingewijd.

Uit dit huwelijk:

  1. doodgeboren zoon, geboren Tiel 15-08-1833. Vader Philip was blijkbaar nogal ondersteboven van het feit dat zijn kind was overleden. Toen hem werd gevraagd naar de naam van de moeder van het kind, gaf hij de naam van zijn eigen moeder Elisabeth op!

  2. Alexander van Gelderen; geboren Tiel 05-08-1834, volgt onder III-b.

  3. doodgeboren zoon, geboren Tiel 16-03-1837.

  4. Salomon van Gelderen; geboren Tiel 29-09-1838, volgt onder III-c.

Generatie III

III-a Ephraïm van Gelderen; geboren Tiel 10-03-1831, besneden 17-03-1831, overleden Rotterdam 27-09-1874.

Ephraïm is getrouwd Rotterdam 21-06-1865 met Kaatje van Gelder; geboren Naaldwijk 29-05-1828, overleden Rotterdam 09-05-1911, dochter van Hartog Izak van Gelder, koopman, en Leentje de Jong. Zij is getrouwd Rotterdam 28-07-1875 (2) met Mannes van Leer; geboren Heerenveen 11-11-1819, overleden Rotterdam 26-12-1902, zoon van Jacob Zadok van Leer en Vogelina Salomons van Praagh. Weduwnaar van Debora Gazan.

Ephraïm was slagersknecht (1865) te Rotterdam.

Uit dit huwelijk:

  1. Leentje van Gelderen; geboren Rotterdam 15-03-1866, overleden Auschwitz 15-10-1942. Zij is getrouwd Rotterdam 24-05-1899 met Dirk van Dijk; geboren Gauw (Frl) ca. 1877, zoon van Ulbe van Dijk, boeren-arbeider, en Etske Terpstra. Bij het huwelijk werd zoon Ulbe erkend. Dirk was schilder te Dronrijp (1898).

  2. Elias van Gelderen; geboren Rotterdam 07-06-1868. Elias is getrouwd Amsterdam 25-10-1905 met Geertje de Boer; geboren Urk ca. 1867, dochter van Klaas de Boer en Marretje Pasterkamp. Gescheiden echtgenote van Peter Cornelius Scholten.

III-b Alexander van Gelderen; geboren Tiel 5-08-1834, besneden Tiel (door David Hes) 11-08-1834, overleden na 1894.

Alexander is getrouwd Renkum 28-03-1861 met Regina Meijer; geboren Rheinbach (Duitsland) ca. 1832/1833, overleden na 1894, dochter van Joseph Meijer en Gudula Wolff.

Alexander was als jongen van een jaar of zes met zijn ouders vanuit Tiel in Oosterbeek komen wonen. Later werd hij, net als zijn vader, slager te Oosterbeek. Regina werd geboren in Duitsland, in Rheinbach, maar woonde voor haar huwelijk al in Oosterbeek. Haar beide ouders waren toen al overleden. Getuigen bij het huwelijk waren: Jacob Eliazer Schenk (50 jr, schilder), David Cohen (51 jr, slager), Marinus Theodorus van Beukening (50 jr, schoenmaker) en Sander van den Bovenkamp (50 jr, gemeentebode).
In Oosterbeek woonde het gezin achtereenvolgens: in het dorp 37 (1859), in het dorp B 19 (1860), in het dorp B 10 (1861-1869); in het dorp B 22 (1870-1871), Weverstraat A 217 (1872-1889); Weverstraat B 5 (1890-1894). Na 1894 komt Alexander met zijn gezin niet meer in de adresboeken van Oosterbeek voor. Het bevolkingsregister van Oosterbeek is in de oorlog verloren gegaan, zodat daar niet na te gaan is waar het gezin heen trok. Mogelijk is Alexander met zijn gezin naar Keulen (Duitsland) getrokken, in 1924 wonen nog vijf van zijn kinderen in Keulen.

Uit dit huwelijk:

  1. Elisabeth van Gelderen; geboren Oosterbeek 13-09-1861. Zij is getrouwd met Frits Zending (Zendijk?); overleden vóór 1924. Elisabeth woont in 1924, als weduwe, te Krefeld (Duitsland).

  2. Jetje van Gelderen; geboren Oosterbeek 08-09-1862. Jetje wordt in 1924 Henriëtte genoemd, zij woont dan te Keulen (Duitsland).

  3. Kaatje van Gelderen; geboren Oosterbeek 16-01-1864, overleden Sobibor (Polen) 16-06-1943 (ongehuwd). Wordt in 1924 Catharina genoemd, zij woont dan te Keulen (Duitsland). In 1943 woonde zij te Hilversum.

  4. Ester van Gelderen; geboren Oosterbeek 12-03-1865, overleden Oosterbeek 11-04-1866

  5. Carolina van Gelderen; geboren Oosterbeek 27-04-1866. Carolina is getrouwd Keulen? met Isaac Meijer. Carolina en Isaac woonden in 1924 te Keulen.

  6. Rosalina van Gelderen; geboren Oosterbeek 06-09-1867, overleden Oosterbeek 15-08-1868

  7. Sophia van Gelderen; geboren Oosterbeek 23-10-1868, overleden Keulen? voor 1924? Zij wordt niet genoemd in 1924 in de acte van successie, opgemaakt na het overlijden van haar zus Helena, en is dan waarschijnlijk al overleden.

  8. Jozef van Gelderen; geboren Oosterbeek 03-12-1869. In 1924 arbeider te Keulen. Hij was in de twintiger jaren touwslager, later huisknecht (wonend in de Jabachstraat) te Keulen .

  9. Isaak van Gelderen; geboren Oosterbeek 13-04-1871, volgt onder IV-a.

  10. Helena van Gelderen; geboren Oosterbeek 20-06-1872, volgt onder IV-b.

  11. Philip van Gelderen; geboren Oosterbeek 09-11-1873, volgt onder IV-c.

  12. Samuel van Gelderen; geboren Oosterbeek 03-09-1875. Samuel wordt in 1924 Salie genoemd, hij is dan stadsreiniger te Keulen (Duitsland).

  13. Jakob van Gelderen; geboren Oosterbeek 22-08-1880, overleden Oosterbeek 28-11-1880.

III-c Salomon van Gelderen; geboren Tiel 29-09-1838, besneden Tiel (door David Hes) 7-10-1838, overleden Rotterdam na 1901.

Salomon is getrouwd Rotterdam 26-11-1862 met Sara Preger; geboren Rotterdam 17-10-1835, overleden Oosterbeek 21-10-1898, dochter van Salomon Preger en Sophia Druijf.

Salomon wordt in een enkele acte Samuel genoemd. Salomon was slager (1862), kramer, koopman en uitdrager (1897) te Oosterbeek. Hij woonde aan het Zwe(i)ersdal 134 (1872-1881); Weverstraat (ook Zwe(i)ersdal genaamd) B 253 (1882-1888); D 148 (1889); Weverstraat B 38 (1890-1898). te Oosterbeek. In of na 1898 is het gezin waarschijnlijk verhuisd naar Rotterdam, waar Salomon in elk geval in 1901 woont.

Uit dit huwelijk:

  1. Celli van Gelderen; geboren Oosterbeek 11-03-1863, overleden na 1920. Zij is getrouwd Renkum 24-08-1888 met Israël Marcus Katan; geboren Maassluis ca. 1863, overleden na 1920, zoon van Marcus Israël Katan, winkelier te Maassluis, en Sara van Vriesland. Celli woonde in 1888 te Rotterdam, bij haar huwelijk in Oosterbeek. Israël was koopman te Maassluis (1888). Getuigen bij het huwelijk waren: oom Alexander van Gelderen (56 jr, slager), Abraham Verbrugge (33 jr, schoenmaker), Geurt Hendrik Gerrit van Kranen (32 jr, slager) en Jan Eibertus Winterink (33 jr, gemeentebode). Celli verhuisde na haar huwelijk naar Maassluis. Later verhuisde het gezin naar Rotterdam, waar Israël werkte als koopman in goud en zilver (1897), later in manufacturen (1901) te Rotterdam.

  2. Kaatje van Gelderen; geboren Oosterbeek 09-12-1864, overleden Den Haag 29-03-1927.

  3. Salomon van Gelderen; geboren Oosterbeek 19-03-1866, volgt onder IV-d.

  4. Jetje van Gelderen; geboren Oosterbeek 08-04-1868, overleden Auschwitz 15-10-1942. Jetje is getrouwd Rotterdam 03-11-1897 met Mozes van Rijk; geboren Rotterdam 18-04-1863, zoon van Samuel van Rijk, sigarenmaker, en Naatje Levi Abram Stern. Mozes was magazijnbediende (1897, 1901) te Rotterdam.

  5. Elisabeth (Bettje) van Gelderen; geboren Oosterbeek 30-10-1869, overleden Oosterbeek 12-10-1870.

  6. Jozef Filippus (Jozef) van Gelderen; geboren Oosterbeek 9-06-1871, volgt onder IV-e.

  7. Lion van Gelderen; geboren Oosterbeek 14-09-1872, overleden Sobibor 23-07-1943. Hij is getrouwd met Vrouke Drukker; geboren Amsterdam 7-09-1886, overleden Sobibor 23-07-1943. Lion en Vrouke woonden te Amsterdam. Ze werden 20 juli 1943 op transport gesteld van Westerbork naar Sobibor.

  8. Regina van Gelderen; geboren Oosterbeek 28-04-1874, overleden Oosterbeek 15-08-1875.

  9. Adriana van Gelderen; geboren Oosterbeek 09-08-1875, overleden Auschwitz 15-10-1942. Adriana is getrouwd Rotterdam 04-12-1901 met Lion van der Heim; geboren Lekkerkerk 02-04-1876, overleden Auschwitz 15-10-1942, zoon van Mozes van der Heim, zuiveraar van gebouwen te Lekkerkerk, en Beligje Keijzer. Getuigen bij het huwelijk waren: broer Hartog van der Heim (29 jr, koopman in lompen te Lekkerkerk), zwager Israël Marcus Katan (39 jr, koopman in manufacturen), broer Jozef van Gelderen (30 jr, koopman in manufacturen) en zwager Mozes van Rijk (38 jr, magazijnbediende), de laatste drie te Rotterdam. Lion was kelner, koffiehuisbediende (1901) te Rotterdam. In 1942 woonden Lion en Adriana nog te Rotterdam.

  10. doodgeboren dochter; geboren Oosterbeek 14-09-1876, aangegeven door vader Salomon (39 jr, koopman) en Carolus Theodorus Wilhelmus Weetink (38 jr, kleermaker).

  11. Philippus van Gelderen; geboren Oosterbeek 16-07-1878, overleden Oosterbeek 19-08-1878, aangegeven door vader Salomon (41 jr, koopman) en Cornelis Jan van Brakel (69 jr, bode)

Generatie IV

IV-a Isaak van Gelderen; geboren Oosterbeek 13-04-1871, overleden na 1924.

Isaak is getrouwd Amsterdam 02-09-1896 met Bloeme Bolle; geboren Amsterdam 20-01-1870, dochter van Joseph Barend Bolle en Naatje Adelaar.

Isaak ging vanuit Keulen in april 1901 in Rotterdam wonen (zijn gezin volgde in mei vanuit Amsterdam) en verhuisde in september 1901 met zijn gezin weer naar Amsterdam. Was in 1901 slager, in 1923 schilder te Amsterdam.

Uit dit huwelijk:

  1. Joseph van Gelderen; geboren Amsterdam 19-03-1898, overleden Auschwitz 31-01-1943.

  2. Regina (Gien) van Gelderen; geboren Amsterdam 12-07-1900, overleden Auschwitz 12-10-1942. Gien is getrouwd Amsterdam 12-04-1923 met Joseph (Jopie) de Bruin; geboren Utrecht 30-11-1900, overleden Auschwitz 31-01-1943, zoon van Hertog de Bruin en Marianne van der Kop. Jopie was koopman, Gien was piano-onderwijzeres.

IV-b Helena van Gelderen; geboren Oosterbeek 20-06-1872, overleden Arnhem 11-05-1923, begr. Arnhem (Israelische begraafplaats Moscova, E 07-09).

Helena is getrouwd Renkum 04-12-1913 met Jacob Arie van Tijn; geboren Amersfoort ca. 1855, overleden Oosterbeek? na 1924, zoon van Arie Abraham van Tijn en Karolina Jacob Bendier. Koopman. Weduwnaar van Eva Wolf.

Helena woonde, volgens de acte van erkenning van haar zoon Asser, in 1911 als koopvrouw in de gemeente Arnhem. Vanaf 1912 komt in de adresboeken van Oosterbeek de koopvrouw H. van Gelderen voor. Als dit inderdaad Helena is woonde ze achtereenvolgens aan het Smidslaantje B 86 (1912-1914); Smidslaantje B 93 (1915), Lebretweg E 65 (1916-1918). Bij haar overlijden woonde Helena nog in Oosterbeek, ze overleed echter in Arnhem (in het ziekenhuis?). Haar overlijden werd aangegeven door Iman Isaac Modijefsky (32 jr, koster) en David Klein (54 jr). Jacob wordt in 1924 genoemd als koopman te Oosterbeek. Na het overlijden van Helena werd in 1924 een acte van successie opgemaakt waarbij de eigendom van haar huis en erf te Oosterbeek wordt verdeeld onder: haar man Jacob Arie van Tijn (1/2) en Helena’s zoon Asser van Gelderen (1/4). Het overige 1/4 deel wordt verdeeld onder Helena’s (dan nog levende) broers en zusters, elk voor 1/32 deel: Isaac van Gelderen; Philip van Gelderen; Jozef van Gelderen; Salie (Samuel) van Gelderen; Elisabeth van Gelderen, weduwe van Frits Zending; Henriette (Jetje) van Gelderen; Carolina van Gelderen, echtgenote van Isaac Meijer; en Catharina (Kaatje) van Gelderen. Jacob van Tijn bleef zelf in het huis wonen, tot het in 1925 werd verkocht.

Uit een onbekende relatie:

  1. Asser van Gelderen; geboren Oosterbeek 26-10-1892, volgt onder V-a.

IV-c Philip van Gelderen; geboren Oosterbeek 09-11-1873, overleden Auschwitz 27-11-1942.

Philip is getrouwd Keulen? ca. 1900/1902 met Taube Leberfeld; geboren Czudec (Polen) 06-12-1882, overleden Arnhem 04-01-1938, begr. Arnhem (Israelische begraafplaats Moscova, H 07), dochter van Lemmel Leberfeld en Hanna Kaufmann. (Volgens het trouwboekje van zoon Frits heette Taube ‘Paula’)

Philips geboorte werd aangegeven door zijn vader en de getuigen: David van Dam (60 jr, koopman te Arnhem) en Philip Levie Polak (53 jr, schoenmaker te Oosterbeek). Philip verhuisde waarschijnlijk met zijn ouders naar Keulen, waar hij zijn vrouw leerde kennen. Taubes geboorteplaats Czudec (49.57 NB, 21.50 WL) ligt ten oosten van Kraków, tussen de steden Tarnów en Rzeszów, in de streek Galicië. Galicië behoorde oorspronkelijk tot (het koninkrijk) Polen, maar werd in 1772 ingenomen door keizerin Maria Theresia van Oostenrijk. In de tijd dat Taube geboren werd viel Galicië onder het bestuur van Frans-Jozef I, keizer van Oostenrijk en koning van Hongarije, en zijn vrouw Elisabeth van Beieren (naar wiens leven de Sisi-films zijn gemaakt). In 1914 vielen de Russen Galicië binnen. Pas na de eerste wereld-oorlog, in 1918, ontstond weer een onafhankelijk Polen. Galicië werd verdeeld in een Oekraïns en een Pools deel (dat grenst aan de ook in 1918 onstane republiek Tsjecho-Slowakije). Taube verhuisde volgens familieverhalen als jong meisje met haar ouders naar Keulen. Kleindochter Xandrien bezit een Hongaars muntje uit 1890, dat Taube meebracht vanuit haar geboorte-streek. Philip en Taube zijn vóór 1902, waarschijnlijk in Duitsland, getrouwd. Zij verhuisden rond 1903 naar Nederland. In de adresboeken van Oosterbeek komt tussen 1898 en 1912 geen ‘van Gelderen’ voor. Philip wordt tussen 1903 en 1906 genoemd als ‘Ph. (v.) Gelder’, eerst aan het Smidspad als lompenkoopman (1903, 1904), later als slager in de Weverstraat E 134 (1905, 1906). In 1906/1907 verhuisde Philip met zijn gezin naar Arnhem , hij woont dan als koopman aan de 1e Spijkerdwarsstraat 20. Philip werd later poelier aan de Wielakkerstraat 12 (1933, 1936), hij was in Arnhem één van de laatste koshere poeliers . Het gezin van Sander kwam na de dood van Taube bij Philip inwonen. Tot het hele gezin verhuisde naar de Van Pallandtstraat 12 (1939/1940). In 1940 ging Philip naar het Israëlitisch bejaardenhuis aan de Markt 5 in Arnhem. Philip werd in de oorlog opgepakt. Op 18 november 1942 kwam hij aan in kamp Westerbork, waarvandaan hij op 24 november werd getransporteerd naar Auschwitz, waar hij 27 november overleed.

Uit dit huwelijk:

  1. Friedrich (Frits) van Gelderen; geboren Keulen 17-06-1902, overleden Amsterdam 03-08-1971. is getrouwd Arnhem? ca. 1930 (1) met Henrietta Lea (Jet) Levie; geboren Arnhem 18-06-1905, overleden Sobibor (Polen) 14-05-1943. is getrouwd Amsterdam 07-12-1951 (2) met Alexandrina Cecilia Leopoldina (Lex) Meijer; geboren [RK] Amsterdam 16-01-1910, dochter van Leopold Johannes Maria Meijer, directeur van een kweekschool, en Maria Cecilia van de Koolwijk.
    Na zijn Mulo-opleiding heeft Frits waarschijnlijk nog op de Rabbijnenschool in Hilversum gezeten. Zijn eerste vrouw Jet was tbc-patient en bracht veel tijd in een sanatorium te Amersfoort/Apeldoorn door. Eind 1933 leerde Frits in de trein Lex kennen en in 1934 ging hij met haar samenwonen in Amsterdam. Lex was verpleegster in een sanatorium te Hoog-Laren. Frits werd postzegelhandelaar te Amsterdam. Het gezin woonde aan de Hartenstraat aldaar. Frits heeft in de oorlog bij zijn gezin ondergedoken gezeten.
    Jet woonde in het begin van de oorlog met Frits zus Joke aan de Kerkstraat 24 te Arnhem. Zij werd op 11 mei 1943 op transport gesteld van Westerbork naar Sobibor en is daar overleden.
    Een aantal jaren na de oorlog zijn Frits en Lex (alsnog) getrouwd. Hun vier kinderen dragen allen de naam van hun moeder, naamsverandering zou destijds teveel geld kosten.

  2. Alexander Jozef (Sander) van Gelderen; geboren Renkum 13-04-1904, overleden Arnhem 02-06-1962, begr. Arnhem 6-06-1962. Sander is getrouwd met Anna Luise Bertha (Bertel) Leeker; geboren [Ev.Luth.] Schildesche (Duitsland) 25-02-1904, overleden Velp 12-06-1981, gecrem. Arnhem 16-06-1981. Sander was koopman in de Staringstraat 34 (1936), later vertegenwoordiger in de Van Pallandstraat 12 te Arnhem (1940). Sander werkte ruim 25 jaar in dienst als vertegen-woordiger bij de fa. Rhewav (gezondheidsonderkleding).
    Sander werd op 11 oktober 1941 in Eindhoven door de Sicherheitsdienst (SD) gearresteerd. Volgens Bertel was hij verraden door een Nederlander, omdat hij lid was van een verboden vereniging en onder zijn revers een Oranje-speldje droeg. Sander werd op 21 november 1941 door het Standesamt Kleve tot 9 maanden gevangenisstraf veroordeeld wegens ‘Deutschfeinliche Kundgebung’ (= anti-Duitse uitlatingen).
    Op 5 januari 1942 werd hij ingeschreven in de Polizeigefängnis Wuppertal, op 27 augustus 1942 werd hij overgebracht naar de Polizeigefängnis Kleve. Vanuit Kleve werd Sander door afdeling ‘III A 1′ van de SD overgebracht naar de Scheveninger strafgevangenis (gevangennumer: 405), waar hij tot 25 juni 1943 verbleef. Afdeling ‘III’ van de Sicherheitsdienst hield zich bezig met: “het verzamelen van alle gegevens en berichten over anti-Duitse stromingen en Duits-vijandige tendenzen…” Op 24 juli 1943 kwam Sander in Auschwitz aan (volgens eigen zeggen via de gevangenissen te Utrecht en Kleve), waar hij in het Arbeitslager Birkenau werd tewerkgesteld; häftlingsnummer: 131.083. Vanuit Auschwitz-Birkenau werd Sander op 26 oktober 1944 naar het concentratiekamp Sachsenhausen overgebracht; gevangennummer 110.499. Op 17 november kwam hij in het concentratiekamp Dachau terecht (Komanndo Kaufering (blok 20), häftlingsnummer 127.319). Dachau werd op 29 april 1945 door de geallieerden bevrijd. Op 6 november 1945 is Sander gerepatrieerd.

  3. Salomon (Sal) van Gelderen; geboren Renkum 10-10-1905, overleden Apeldoorn 04-03-1979, begr. Ugchelen 9-03-1979 op alg. begraafplaats ‘Heidehof’. Sal is getrouwd Arnhem 07-09-1932 met Maaike Sikkema; geboren Noordbergum 19-01-1909, overleden Apeldoorn 24-04-1989, begr. Ugchelen op alg. begraafplaats ‘Heidehof’, dochter van Feije Heinzes Sikkema (1881-1954), veehouder, en Teetske Hooghiemstra (1887-1957). Zie de Stamreeks Sikkema. Sal was van huis uit Jood, maar liet zijn oogje vallen op Maaike die als dienstbode in Arnhem werkte en Baptist was. Maaike adviseerde hem om eerst maar eens de hele Bijbel te lezen. Salomon deed dit, bekeerde zich en liet zich tenslotte dopen. Sal was betrokken bij de wederoprichting van de Baptistengemeente te Arnhem in de jaren dertig. Al in 1917 was er een Baptistengemeente te Arnhem die samenkwam onder leiding van evangelist Boersma, maar nadat deze terugkeerde naar Amerika viel de groep uiteen. J.B. de Neef, beroepsmilitair te Ede zocht contact met de kleine Baptistengemeenschap te Arnhem en al spoedig hield hij zelf predikbeurten. In 1928 komt de Arnhemse gemeente niet meer in de lijst van Baptistengemeenten voor. In 1930 verzochten echter de twaalf baptisten die overgebleven waren, De Neef of hij de leiding van de gemeente weer op zich wilde nemen (hij deed dit van 1930 tot februari 1933). De kleine gemeente groeide weer, en na samengekomen te zijn in het Volkskoffiehuis, een zaal van de Stadsevangelisatie en een danszaal in de Eusebiusstraat kon de gemeente uiteindelijk een gebouw kopen in de Tuinstraat.
    Sal was slager in een eigen slagerij aan de Geitenkamp 45 te Arnhem. Sal was tijdens de Tweede Wereldoorlog ondergedoken, onder andere in de provincie Groningen. Hij zat ondergedoken onder de naam Sjoerd van Glisteren (met deze naam kon hij z’n zegelring, met de letters SvG, omhouden). Ook zijn gezin moest later Arnhem ontvluchten.
    Na de oorlog woonde het echtpaar van Gelderen-Sikkema achtereenvolgens te Arnhem, Hilversum, Maastricht, Apeldoorn, Warnsveld, Emmen, Winschoten, Enschede en tenslotte vanaf 1975 in Apeldoorn.

  4. Izaak (Ies) van Gelderen; geboren Arnhem 15-02-1907, overleden Seattle 06-05-2001. Ies is getrouwd (USA) met Hilda Reis; geboren Epertshausen (Duitsland) 1918, dochter van Moses en Clara Reis. Ies werkte op de Holland-Amerikalijn. Hij woonde in de Diamantstraat 55, 2-hoog te Amsterdam. Volgens de registers van Amsterdam werd hij weggevoerd naar Duitsland. De Oorlogsgravenstichting te ‘s-Gravenhage heeft Ies als ‘vermist’ op de lijst staan. Ies was echter bij het uitbreken van de oorlog met ‘zijn’ schip in de haven van New York en besloot daar te blijven. Hilda was met haar ouders in 1937 vanuit Duitsland gevlucht naar the Bronx, New York City. Ies’ verblijf in Amerika werd gelegaliseerd toen hij vrijwillig in het Amerikaanse leger ging. Toen hij gestationeerd was in Nieuw Guinea werd hij Amerikaans staatsburger. Hilda heeft 25 jaar een winkel in ‘health-food’ gehad. Het gezin woonde te East Orange (ca. 15 km ten zuidwesten van New York City) en verhuisde 1961/1962 naar Monsey (50 km ten noordwesten van New York City).

  5. Johanna Jeannette (Joke) van Gelderen; geboren Arnhem 22-05-1910 (1e Spijkerdwarsstraat 20), overleden Midden-Europa 31-03-1945. Joke werd met haar eerste naam vernoemd naar haar grootmoeder Hanna Leberfeld-Kaufmann. Haar tweede naam ‘Jeannette’ werd onder Joden wel gebruikt als een andere vorm van het Hebreeuwse woord ‘jonith’ dat ‘duif’ betekent (in het Duits ‘taube’!), hiermee is ze dus waarschijnlijk naar haar moeder vernoemd. Joke woonde aan het begin van de oorlog met haar schoonzus Jet aan de Kerkstraat 24 te Arnhem. Ze dook onder bij het gezin van Frits en Lex in Amsterdam. Joke hield het binnen niet uit en is op een gegeven moment het huis uit gelopen. Zij werd opgepakt bij het Centraal Station. Op 11 augustus 1944 kwam zij in Westerbork aan, waar ze in strafbarak 67 werd geplaatst. Op 3 september 1944 werd Joke op transport gesteld naar Auschwitz. Op 27 januari 1945 werd Auschwitz door de Russen bevrijd. Joke behoorde tot de relatief weinig overlevenden. Op 7 maart 1945 verbleef ze (nog) in het ziekenhuis te Oswiecim. Er is geen officiële registratie van haar overlijden, aangenomen wordt dat ze op uiterlijk 31 maart 1945 is overleden. Volgens de familieverhalen is Joke op de terugreis naar Nederland overleden.

IV-d Salomon van Gelderen; geboren Oosterbeek 19-03-1866, overleden Sobibor 02-07-1943.

Salomon is getrouwd Enkhuizen 08-08-1895 met Saartje Augurkie, ook genaamd Augurkiesman; geboren Enkhuizen 01-03-1866, overleden Sobibor 02-07-1943, dochter van Simon Augurkie en Mietje Snijders.

Salomon was slager te Amsterdam. Hun namen binnen de Joodse gemeente waren Alexander en Sara. Zij werden 29-06-1943 op transport gesteld van Westerbork naar Sobibor.

Uit dit huwelijk:

  1. Mietje van Gelderen; geboren Amsterdam 20-06-1896, overleden Sobibor 23-07-1943. Mietje is getrouwd Amsterdam 21-12-1921 met Karel Bondt; geboren Amsterdam 24-04-1895, overleden Sobibor 23-07-1943, zoon van Joseph Bondt en Rachel van Praag. Vertegenwoordiger.

  2. Simon van Gelderen; geboren Amsterdam ca. 1898. Simon is getrouwd Utrecht 01-02-1922 met Margaretha Leeuwin; geboren Amsterdam ca. 1900, dochter van Salomon Leeuwin en Hanna Gosler.

  3. Sophie van Gelderen; geboren Arnhem 15-05-1899, overleden Arnhem 13-12-1974, begr. Arnhem (Israelische begraafplaats Moscova, K 05-08). Sophie is getrouwd Amsterdam 02-04-1924 met Abraham Katz; geboren Arnhem 02-08-1896, overleden Arnhem 01-02-1976, begr. Arnhem (Israelische begraafplaats Moscova, K 05-07), zoon van Joseph Katz en Rachel Pool. Abraham was slager te Arnhem. Werden binnen de Joodse gemeente Awraham en Fegele genoemd.

  4. Barend Salomon (Bernard) van Gelderen; geboren Amsterdam 25-01-1901, overleden Arnhem 25-07-1972, begr. Arnhem (Israelische begraafplaats Moscova; K 04-11). Bernard is getrouwd Zutphen 23-05-1937 met Margrietha Weijel; geboren Zutphen 19-01-1904, overleden Arnhem 11-09-1993, begr. Arnhem (Israelische begraafplaats Moscova). Bernard werd binnen de Joodse gemeente Baroech Shlomo genoemd.

IV-e Jozef Filippus (Jozef) van Gelderen; geboren Oosterbeek 09-06-1871.

Jozef is getrouwd Vlaardingen 24-08-1892 met Elisabeth Isaäcs; geboren Vlaardingen 02-09-1870, overleden Sobibor (Polen) 05-03-1943.

Jozef had later een relatie met Gerritjen (Gerrie) Lodeweges; geboren Lochem 12-05-1881.

Jozef was koopman in manufacturen te Rotterdam (1901). Elisabeth werd waarschijnlijk met ruim 1100 anderen op 2 maart 1943 op transport gesteld naar Sobibor, dit was het eerste transport vanuit Westerbork naar Sobibor. (Elisabeth wordt in de transportlijst in het boek “Vernietigingskamp Sobibor” niet genoemd). Jozef en Gerrie woonden aan het Staringplein 30 te Arnhem .

Uit dit huwelijk:

  1. Salomon van Gelderen; geboren Vlaardingen 30-03-1893, overleden Auschwitz 22-05-1944. Salomon is getrouwd Rotterdam 18-05-1921 met Huiberdina Elizabeth Cornelia Schneijderberg; geboren Rotterdam 25-07-1898, overleden aldaar 20-11-1926, dochter van Christianus Hubertus Schneijderberg en Maria Catharina van Druenen.

  2. Sara van Gelderen; geboren Vlaardingen 12-01-1896, overleden Auschwitz 07-12-1942. Sara is getrouwd met Joseph Tokkie; geboren Rotterdam 23-06-1886, overleden Auschwitz 07-12-1942, zoon van Emanuel Tokkie en Betje Salomon van der Stam. Handelaar in manufactuurwaren in Schiedam.

  3. Maria van Gelderen; geboren Rotterdam 20-07-1897.

  4. Abraham van Gelderen; geboren Rotterdam 07-06-1898, overleden Auschwitz 28-02-1943. Grondwerker.

Generatie IV

V-a Asser van Gelderen; geboren Oosterbeek 26-10-1892, overleden Midden-Europa 29-02-1944.

Asser is getrouwd Arnhem? ca. 1917 met Carolina Eijsman; geboren Arnhem 01-12-1886, overleden Sobibor 02-04-1943, dochter van Benjamin Eijsman en Elisabeth Bos.

Assers geboorte werd aangegeven door de vroedvrouw, met als getuigen zijn oudoom Salomon van Gelderen en Derk Jacobs (28 jr, behanger). Asser werd op 28-01-1911, hij was toen 17½ jaar, door zijn moeder erkend. Asser was in 1924 arbeider te Arnhem, later fabrieksarbeider. Het gezin woonde in het begin van de oorlog aan de Maarten van Rossumstraat 64 te Arnhem. Op 14 januari 1943 publiceerde de hoofcommisaris van politie in Arnhem een opsporingsbericht voor het gezin, dat inmiddels was ondergedoken. Carolina, Elisabeth en Jozef werden opgepakt en op 30 maart 1943 vanuit Westerbork op transport gesteld naar Sobibor en na aankomst vergast. Zij staan op de transportlijst vermeld als ‘häftlinge’, een ‘häftling’ was een strafgevangene, iemand die in de ogen van de Duitsers iets verkeerds/ strafbaars had gedaan (zoals onderduiken). Er waren speciaal voor de ‘häftlinge’ drie strafbarakken in het kamp Westerbork.

Uit dit huwelijk:

  1. Jacob Alexander van Gelderen; geboren Arnhem 25-03-1918, overleden Sobibor 28-05-1943. Woonde te Amsterdam, toen hij 25 mei 1943 op transport werd gesteld van Westerbork naar Sobibor.

  2. Elisabeth van Gelderen; geboren Arnhem 01-10-1919, overleden Sobibor 02-04-1943. Fabrieksarbeidster te Arnhem.

  3. Jozef van Gelderen; geboren Arnhem 09-08-1921, overleden Sobibor 02-04-1943. Fabrieksarbeider te Arnhem.

Noten

  1. Beus, H. de (1996) 350 jaar geschiedenis van het geslacht Ephraim. Assen: Multicopy
  2. Boef, R. (1997) Het nageslacht van ‘den Jood Ephraïm’. Hoogezand, particuliere uitgave
  3. Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland
  4. Diamant-van Gelderen, S.E. (1978) Een diamant door God geslepen. Krachtdadige overbrenging uit het Jodendom tot het Christendom van Sara Ephraim Diamant, geboren van Gelderen. Utrecht: Den Hertog’s Uitgeverij B.V.

- – voor het laatst bijgewerkt op 16 mei 2011 – -

Genealogie van de familie Goslinski

  • 12 december 2009 13:30
De voormalige synagoge aan de Groningerstraat in Assen

De voormalige synagoge aan de Groningerstraat in Assen

Aan het begin van de negentiende eeuw trouwde de Poolse Jood Joseph Goslinski met een jongedame uit Asschendorf. Zij trokken samen de Duitse grens over naar Nederland en kregen (voor zover bekend) vier kinderen. Het gezin woonde in elk geval in 1836 in Nieuweschans (tot 1838), kort in Veendam (1838) en daarna in Assen (mei 1838-1846/50).
In Assen was Joseph slager en godsdienstonderwijzer en woonde hier met zijn gezin aan de Oude Groningerweg. Joseph werd in 1839 genaturaliseerd. Onder andere wegens geldgebrek(!) bekeerde Joseph zich tot het christendom. De Drentsche Courant schreef hierover: “Assen 15 Maart. Heden is Joseph Goslinski, sedert eenige jaren israelitisch onderwijzer alhier, van welke betrekking hij zich steeds naar behooren kweet, na afgelegde belijdenis des geloofs in de herv. kerk gedoopt door ds. Zubli, van wien hij godsdienstonderrigt ontvangen had. Zijn lot verdient deelneming, daar hij door een zamenloop van omstandigheden buiten zijne schuld, zijne betrekking en bestaansmiddel verloren heeft, en om zijne verandering van godsdienst door zijn gezin verlaten is.”

Eva en de kinderen verhuisden in 1846 naar Nieuweschans. Bij het huwelijk van zoon Israel Goslinski in 1867 werd verklaard dat Joseph Goslinski “in den jare achttienhonderdzesenveertig van Assen, alwaar hij woonachtig was, is vertrokken en zijne vrouw heeft verlaten zonder ooit iets weder van zich te hebben doen hooren, dat derhalve zijn verblijf thans geheel onbekend is, en alle nasporingen dien aangaande vruchteloos zijn geweest, zoodat het onzeker is of hij nog leeft dan reeds overleden is”. Joseph vertrok volgens het bevolkingsregister in Assen in 1850 naar Amsterdam, maar werd daar pas in 1863 ingeschreven.

Josephs nazaat Isaäc Goslinski, huisarts in Leeuwarden, emigreerde in 1953 met zijn gezin naar de Verenigde Staten. Zij namen daar de familienaam Goslins aan.

Generatie I

I Joseph Goslinski ook vermeld als Goslinskij; geboren Poznan (Polen) 10-08-1802/20-10-1803(?), overleden Amsterdam 1882.

Joseph is getrouwd Bunde(?) 1835 met Eva Benjamins; geboren Asschendorf 1808, overleden Nieuweschans (Achterstraat) 29-12-1882, dochter van Salomon Benjamins.

Uit dit huwelijk:

  1. Salomon Goslinski; geboren Nieuweschans 13-01-1836, overleden Nieuweschans 26-01-1883. Werd in zijn geboorte- en overlijdensakte Goslinsky genoemd
  2. Betje Goslinski; geboren Assen 09-12-1838, overleden Groningen 12-01-1900. Betje is getrouwd Groningen 09-04-1871 met Comprecht Nieweg; geboren Farmsum 23-3-1847, overleden Groningen 29-06-1916, zoon van Heiman Hessels Nieweg, slager, en Aaltje van Zanten. Betje was voor haar huwelijk dienstbode te Groningen, Comprecht was slager.
  3. Israel Goslinski; geboren Assen 27-04-1841, volgt onder II.
  4. Lena Goslinski; geboren Assen 08-01-1844, overleden Winschoten 16-05-1903.
    Lena is getrouwd Nieuweschans 03-11-1882 met Abraham de Pool; geboren Oude Pekela 24-11-1832, overleden Winschoten 13-08-1906, zoon van Benjamin Mozes de Pool en Juttje Abrahams Bargeboer. Abraham was koopman.

Generatie II

II Israel Goslinski; geboren Assen 27-4-1841, overleden Groningen 05-09-1923 (of 1922?).

Israel is getrouwd Groningen 25-8-1867 met Sara Cohen; geboren Groningen 22-12-1840, overleden Groningen 11-02-1910, dochter van Simon Mozes Heiman Cohen (koopman) en Lena Zadoks Blok (koopvrouw).

Israel was slagersknecht (1867) en slager (1871, 1900, 1902) te Groningen.

Uit dit huwelijk:

  1. Eva Goslinski; geboren Groningen 20-06-1868, overleden Groningen 21-06-1869
  2. Simon Goslinski; geboren Groningen 29-07-1869, volgt onder III-a.
  3. Salomon Goslinski; geboren Groningen 29-11-1870, volgt onder III-b.
  4. Mozes Heiman Goslinski; geboren Groningen 28-9-1872, volgt onder III-c.
  5. Eva Goslinski; geboren Groningen 03-04-1874, overleden Sobibor 07-05-1943.
    Eva is getrouwd Groningen 01-07-1900 met Philip Boers; geboren Leeuwarden 21-3-1873, overleden Sobibor 7-5-1943, zv Salomon Mozes Boers (koopman) en Roosje Keizer. Philip was koopman te Groenlo (1900, 1902) en Groningen (1941). Getuigen bij het huwelijk waren: bruids oom Zadok Simon Cohen (58 jr, blikslager) en haar aangetrouwde ooms Samson Hartog Frank (59 jr), Izak Elkan Frank (54 jr) en Comprecht Nieweg (53 jr), alledrie koopman te Groningen. In 1941 woonden Philip en Eva aan de van Speyckstraat 3a te Groningen.
  6. Zadok Goslinski; geboren Groningen 11-10-1875, overleden Groningen 15-10-1875
  7. Leentje Goslinski; geboren Groningen 31-12-1876, overleden Sobibor 11-06-1943.
    Leentje is getrouwd Groningen 28-06-1903 met haar neef Siemon Frank; geboren Groningen 22-3-1875, overleden Sobibor 11-6-1943, zoon van Isaac Elkan Frank en Hanna Simons Cohen. Siemon was koopman in kachels en huishoudelijke artikelen aan de Oosterstraat 72a te Groningen.
  8. Frouke Goslinski; geboren Groningen 07-01-1879, overleden Auschwitz 12-02-1943.
    Frouke is getrouwd Groningen 04-06-1908 met Louis Cohen; geboren Groningen 26-05-1876, overleden Groningen 21-06-1938, zoon van Joseph Cohen en Elisabeth de Vries. Frouke woonde in 1941 als weduwe aan de Rademarkt 4a te Groningen.
  9. Betje Goslinski; geboren Groningen 29-01-1881, overleden Sobibor 23-07-1943.
    Zij is getrouwd Groningen 26-06-1904 met Benjamin van Tijn; geboren Haulerwijk 17-06-1880, overleden Sobibor 23-07-1943, zoon van Mozes David Abraham van Tijn en Aleida Schaap. Koopman.
  10. Anna Goslinski; geboren Groningen 05-11-1882, overleden Amsterdam 14-11-1979.
    Anna is getrouwd Groningen 11-06-1911 met haar neef Zadok Frank; geboren Groningen 19-07-1884, overleden Auschwitz 10-09-1943, zoon van Isaac Elkan Frank en Hanna Simons Cohen.

Generatie III

III-a Simon Goslinski; geboren Groningen 29-07-1869, overleden Auschwitz 19-11-1942.

Simon is getrouwd Groningen 13-04-1893 met Rosette de Levie; geboren Oude Pekela 02-11-1866, overleden Groningen 26-04-1938, dochter van Heiman de Levie (veehandelaar) en Saartje de Beer.

Simon en Rosette woonden beiden bij hun huwelijk te Groningen, ‘doch onlangs te Amsterdam’. Getuigen bij het huwelijk waren: oom Zadok Simon Cohen (51 jr, koperslager) en Simons aangehuwde ooms Izak Elkan Frank (47 jr, koopman) en Comprecht Nieweg (46 jr, slager) en tenslotte Israël David Outs (59 jr, arbeider), geen verwant. Simon was koopman (1902). In 1941 woonde hij in bij zoon Israël aan de Oostersingel 11 te Groningen.

Uit dit huwelijk:

  1. Israël Goslinski; geboren Groningen 19-08-1893, volgt onder IV-a.
  2. Sara Goslinski; geboren Groningen 21-11-1894, overleden Auschwitz 3-12-1942.
    Sara is getrouwd Groningen 29-05-1918 met Simon de Wijze; geboren Beugen 02-02-1890, overleden Auschwitz 03-12-1942, zoon van Salomon de Wijze en Sibilla de Fries. Sara en Simon woonden te Nijmegen. In 1928 richtte Simon de Wijze met twee broers ‘Gebrs. de Wijze, Exportslachterijen, Vries-en Koelinrichtingen, Im- en Export, Vee, Vleesch, Vetten’, op. (bron: Digitaal Monument)
  3. Hijman Goslinski; geboren Groningen 20-12-1895. Hijman was slager. Hij emigreerde 17-10-1924 naar New York [USA].
  4. Salomon Goslinski; geboren Groningen 6-12-1896, volgt onder IV-b.
  5. Hartog Goslinski; geboren Groningen 20-12-1898, overleden Groningen 08-02-1899.
  6. Leentje Betje Goslinski; geboren Groningen 12-01-1900, overleden Auschwitz 27-08-1943.
    Leentje is getrouwd 10-12-1925 met Benjamin Koppels; geboren ‘s-Gravenhage 26-04-1899, overleden Polen 31-03-1944. Koopman in vleeswaren. Benjamin en Leentje woonden na hun huwelijk te Venlo, Den Haag (1937) en Rijswijk (1939).
  7. Samuel Goslinski; geboren Groningen 07-10-1901, volgt onder IV-c.
  8. Frederik Goslinski; geboren Groningen 20-03-1904, volgt onder IV-d.

III-b Salomon Goslinski; geboren Groningen 29-11-1870, overleden Den Haag 05-05-1942.

Salomon is getrouwd Groningen 12-06-1901 Lena Frank; geboren Kampen 18-12-1873, overleden na 1942, dochter van Samson Frank en Sedje Cohen.

Salomon studeerde aan Academie Minerva in Groningen en de Rijksacademie in Amsterdam (1892-1894). Hij was tekenaar en schilder en gaf na zijn studie privélessen en les aan de rijkskweekschool. Het gezin woonde achterenvolgens aan de Nieuwe Ebbingestraat 23a (voor 1-1-1921), Zwanestraat 24a (10-10-1921), Oude Kijk in ‘t Jatstraat 69a (9-5-1935) te Groningen. Op 02-01-1936 verhuisden Salomon en Lena naar de Daendelsstraat 4 te ‘s-Gravenhage, een jaar later woonden ze aan de Gentsestraat 11a.

Uit dit huwelijk:

  1. Sara Goslinski; geboren Groningen 12-06-1907. Verhuisde 7-12-1927 naar de Hoogstraat 69a te Eindhoven.
  2. Sedje Goslinski; geboren Groningen 02-09-1908, overleden Sobibor 04-06-1943. Sedje was onderwijzeres. Ze woonde 3-2-1930 tot 8-1-1932 te Borger, daarna bij haar ouders aan de Zwanestraat 24a te Groningen, tot ze 04-09-1934 verhuisde naar het Apeldoornse Bos te Apeldoorn.

III-c Mozes Heiman Goslinski; geboren Groningen 28-90-1872, overleden Assen 08-01-1948.

Mozes is getrouwd Groningen 25-05-1902 met Katharina van der Hak; geboren Emden 01-04-1881, overleden na 1948, dochter van Herman van der Hak (veehandelaar) en Bella Valk.

Mozes was slager (1902) en grossier (1921, 1941, 1948) te Groningen. Getuigen bij het huwelijk waren broers Simon en Salomon Goslinski en Katharina’s aangehuwde oom Benjamin van der Laan (42 jr, veehandelaar), alledrie te Groningen en Mozes’ zwager Philip Boers, koopman te Groenlo. Het gezin woonde achtereenvolgens aan het Boterdiep 55 (1-1-1921) en Binnen Damsterdiep 60 (7-5-1923 – 1941) te Groningen.

Uit dit huwelijk:

  1. Sara Goslinski; geboren Groningen 11-08-1903.
    Sara is getrouwd 04-03-1930 Levie S. van der Horst; geboren Steenwijk 23-01-1900, overleden 1945, zoon van Salomon van der Horst en Betje Brest. Sara was kantoorbediende
  2. Bella Goslinski; geboren Groningen 24-11-1904, overleden Groningen 01-09-1915.
  3. Israël Goslinski; geboren Groningen 1-6-1907, volgt onder IV-e.
  4. Herman Goslinski; geboren Groningen 27-7-1911, volgt onder IV-f.

Generatie IV

IV-a Israël Goslinski; geboren Groningen 19-08-1893, overleden Auschwitz 28-02-1943.
Hij is getrouwd Amsterdam 11-06-1919 met Jeanette Loete; geboren Amsterdam 16-09-1895, overleden Auschwitz 29-10-1942.

Israël was veehandelaar. Hij woonde met zijn gezin aan de Steentilstraat 17 (1-1-1921), Winschoterkade 8 (14-11-1921), Binnen Damsterdiep 58a (28-05-1924), Oosterhaven 17 (03-12-1927), Oosterhaven 17a (27-5-1936), Oostersingel 11 (voor 1941)

Uit dit huwelijk:

  1. Simon Jacob Goslinski; geboren Amsterdam 22-4-1920, overleden Midden-Europa 31-3-1944.
  2. Marianna Sara Goslinski; geboren Groningen 24-08-1922, overleden Auschwitz 29-10-1942.
  3. Rosette Goslinski; geboren Groningen 12-02-1925, overleden Auschwitz 29-10-1942.

IV-b Salomon Goslinski; geboren Groningen 06-12-1896, overleden Auschwitz 28-02-1943.

Salomon is getrouwd Groningen 24-06-1920 Frouwkje Gosschalk; geboren Groningen 06-02-1896, overleden Auschwitz 22-10-1942, dochter van Bernardus Gosschalk (slager) en Saartje van Coevorden.

Getuigen bij het huwelijk waren grootvader Israël Goslinski (79 jr) en broer Hartog Gosschalk (27 jr, slager). Salomon was veehandelaar. Het gezin woonde achtereenvolgens aan de Moesstraat 49a (1920), Moesstraat 53a (1-1-1921), Veemarkstraat 78a (14-8-1923) en vanaf 20-5-1937 aan het Buiten Damsterdiep 32a te Groningen.

Uit dit huwelijk:

  1. Rosette Goslinski; geboren Groningen 13-12-1920, overleden Sobibor 16-07-1943.
    is getrouwd Kamp Westerbork 28-01-1943 met Arthur Jules Gerzon; geboren Amsterdam 01-12-1921, overleden Sobibor 16-07-1943, zoon van Julius Eduard Gerzon en Marianne Roosje van Buuren.
  2. Bernardus Goslinski; geboren Groningen 8-3-1922, overleden Auschwitz 30-4-1943. Verpleegkundige. is getrouwd Kamp Westerbork 05-02-1943 met Roosje Manassen; geboren Elst 24-03-1922, overleden Auschwitz 28-02-1943, dochter van Eugenius Rudolph Manassen en Rachel Gosschalk. Roosje was leerlingverpleegster in het Apeldoornse Bos.

IV-c Samuel (Sam) Goslinski; geboren Groningen 07-10-1901, overleden Midden-Europa 31-3-1943.

Sam is getrouwd Rossum 16-06-1926 met Henriette Mozes; geboren Rossum 13-03-1904, overleden Auschwitz 5-11-1942.

Sam was koopman te Groningen. Hij woonde met zijn gezin aan De Brink 4 (16-6-1926) en vanaf 20-5-1936 aan de Petrus Campersingel 147a te Groningen.

Uit dit huwelijk:

  1. Simon Adolf Goslinski; geboren Groningen 25-04-1927, overleden Midden-Europa 31-03-1943.

IV-d Frederik Goslinski; geboren Groningen 20-3-1904, overleden Auschwitz 28-2-1943.

Frederik is getrouwd 7-12-1933 met Sibylla Herz; geboren Stelle [Duitsland] 16-3-1913, overleden Auschwitz 22-10-1942.

Frederik was veehandelaar (1925-1943). Frederik woonde te Groningen aan het Boterdiep 34a (21-3-1933), Oostersingel 13 (2-11-1933), Buiten Damsterdiep 40a (15-12-1933), Westerkade 12 (voor 1941) en de Oosterhaven (1941).

Uit dit huwelijk:

  1. Simon Goslinski; geboren Groningen 21-01-1935, overleden Auschwitz 22-10-1942.
  2. Pauline Rosette Goslinski; geboren Groningen 07-07-1938, overleden Auschwitz 22-10-1942.

IV-e Israël Goslins(ki); geboren Groningen 01-06-1907.

Israël is getrouwd Leeuwarden 25-03-1937 Henriette van Kollem; dochter van Mozes (Maurits) van Kollem en Fokje Woudstra.

Israël was student, vishandelaar (1931). Hij woonde 12-10-1926 tot 29-10-1926 aan de Domstraat 15bis te Utrecht, daarna bij zijn ouders te Groningen. Verhuisde 15-11-1935 naar Leeuwarden. Hij was huisarts in Leeuwarden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het gezin ondergedoken. In 1953 emigreerde de familie naar de Verenigde Staten, waar Israël in een ziekenhuis ging werken. De familienaam werd daar veranderd naar Goslins.

Uit dit huwelijk:

  1. Martin Herbert Goslins(ki); geboren 1939
  2. Elisabeth Bella Goslins(ki); geboren 1946

IV-f Herman Goslinski; geboren Groningen 27-07-1911.

Herman is getrouwd Henriette Magnus; geboren Emmen 16-8-1916, dochter van Noach Magnus en Roosje Jakobs.

Herman woonde in 1941 met zijn gezin aan de Van Heemskerckstraat 31 a te Groningen, hij was grossier in vlees.

“In 1942, Henrietta and Herman Goslinski went into hiding to avoid deportation from the Netherlands. Because their rescuer could not take their infant daughter Berty, the Dutch resistance moved her frequently. During the two-and-a-half years apart, the parents saw Berty only once and received this lone photograph.” (bron: United States Holocaust Memorial Museum).

Uit dit huwelijk:

  1. Bertie (Berty) Goslinski; geboren 1942. is getrouwd Levkowitz “As a child survivor of the holocaust, I know first hand the emptiness of growing up without a functioning Jewish community to nurture you spiritually and emotionally. My identity survived because those of my parents had been formed indelibly when there was a rich and healthy community for them to develop in before the war. Tucson has given me a community. From the day I moved here and joined the Levkowitz family, I have felt the need to participate and help our community grow. My single greatest contribution has probably been participation in the creation of a Jewish day school. I see all Jewish children – past, present, and future – as our children. Just as I see all new Jewish immigrants to the community as our family. It is a joy and a mitzvah to help build a community that will be there to nourish and help the Jews of the Tucson community for today and for tomorrow.” (bron: Jewish Community Foundation of Southern Arizona)
  2. Rose Carry Goslinski; geboren 1946

Bronnen en links

- – voor het laatst bijgewerkt op 28 maart 2013 – -

Genealogie van de familie Aptroot

  • 10 december 2009 02:43
Manufacturenzaak van Simon Heiman Aptroot & Zonen aan de Nieuwestreek (nu: Bosweg) in Leek

Manufacturenzaak van Simon Heiman Aptroot & Zonen aan de Nieuwestreek (nu: Bosweg) in Leek

De Joodse familie Aptroot is afkomstig uit Duitsland. In de Franse tijd trok Heiman Aptroot (1780-1870) de Nederlandse grens over. Hij werd koopman en slager in het Groningse dorp Leek.

Generatie I

I Heiman Mozes Aptroot; zoon van Mozes en Goltje Aptroot; geboren Kichous/Kiehous (= Gehaus, Dld?) 27-05-1780, overleden Leek 15-02-1870, begraven Leek (Joodse begravenplaats) 17-02-1870.

Heiman is getrouwd met Martha Simons de Vries; geboren Hoogezand 7-04-1780, overleden Leek 20-03-1867, begraven Leek (Joodse begravenplaats) 22-03-1867, dochter van Simon de Vries, chawer te Hoogezand.

Heiman was koopman en slager te Leek. Hij woonde in 1830 met zijn gezin aan de oostzijde van de Hoofdochter vaart in Leek. Heiman was in 1832 ouderling van de Ned. Isr. Gemeente te Leek. Heiman en zijn zoon Mozes hebben beiden een maand gevangen gezeten in de stad Groningen (Heiman van 4 sept. – 4 okt. 1834, Mozes van 12 aug. – 12 sept. 1834) wegens het moedwillig slaan van Levie Izaaks van Dam: ‘Bij vonnis van de regtbank van eersten aanleg te Groningen van den 21 juli 1834 is Heiman Mozes Aptroot, de beklaagde present, overtuigd van op den 13 mei 1834 te Leek den persoon van Levie Izaaks van Dam moedwillig te hebben geslagen, gecondemneerd tot gevangenzetting voor den tijd van een maand’. Volgens het signalement dat hierbij werd opgemaakt was Heiman lang 1 el + 682 sis getrouwd Hij had een ovaal aangezicht met een gezonde kleur, donker-bruin haar en wenkbrauwen, een rond voorhoofd, bruine ogen, grote neus en mond, ronde kin en een zwarte baard. Heiman woonde in 1868, Martha was toen overleden, een poosje (waarschijnlijk bij dochter Goltje) in Winsum.

Graf van Roosje Wijnberg-Aptroot

Graf van Roosje Wijnberg-Aptroot


Uit dit huwelijk:

  1. Mozes Heiman Aptroot; geboren Leek 26-10-1808, volgt onder II-a.
  2. Henderina (Hendel) Aptroot; geboren Leek 18-07-1811, overleden Hoogezand 3-12-1879. is getrouwd Leek 2-07-1837 met Berend Nathans de Vries; geboren Hoogezand 17-03-1801, overleden Hoogezand 7-08-1874, begraven Kolham (Joodse begravenplaats), zoon van Nathan Simons de Vries en Sara Jochems. Berend was slager te Hoogezand. De familienaam ‘Aptroot’ werd in het bevolkingsregister van Hoogezand van 1850/1860 geschreven als ‘Abtorood’.
  3. Goltje Heimans Aptroot, ook Golda en Gouda; geboren Leek 16-12-1813, overleden Winsum 13-03-1869, begraven Winsum. Golda is getrouwd Leek 7-03-1841 met Meijer Benjamins van Berg; geboren Groningen ±1810, overleden Winsum 9-10-1869, zoon van Benjamin Izaks van Berg en Marchien Mozes Löwenstein. Goltje en haar man gingen na hun huwelijk wonen in Winsum.
  4. Roosje Heiman Aptroot; geboren Leek 16-06-1816, overleden Groningen 25-02-1894. Zij is getrouwd Leek 12-04-1840 met Eleazar Wijnberg; geboren Eelde 30-08-1816, overleden Groningen 03-01-1878, zoon van Jozeph Lezer Wijnberg en Hinderina (Rena) Joseph Levi. Eleazar was koopman en kerkbestuurder te Leek. Het gezin woonde tot 1842 te Roden, daarna in Leek en verhuisde in 1853 naar Groningen, van 1871-1872 woonde het paar te Leek, daarna weer in Groningen.
  5. Simon Heiman Aptroot; geboren Leek 25-07-1819, volgt onder II-b.

Generatie II

II-a Mozes Heiman Aptroot; geboren Leek 26-10-1808, overleden Leek 20-02-1886, begraven (Joodse begravenplaats).

Mozes is getrouwd Winsum 26-10-1840 (1) met Golda (Goltje) Benjamins van Berg; geboren Groningen 3-04-1813, overleden Leek 1-05-1842, dochter van Benjamin Izaks van Berg en Marchien Löwenstein.

Mozes is getrouwd Leek 11-06-1843 (2) met Hester (Esther) Jonas Drielsma; geboren Delfzijl 6-02-1814, overleden Leek 8-01-1905, begraven Leek (Joodse begravenplaats), dochter van Jonathan Jonas Drielsma en Betje Menkes Levij.

Mozes was slager te Leek. Één van de getuigen bij het eerste huwelijk was de Winsumer Nathan Izaaks de Vries (34 jr, koopman). Hester was koopvrouw. Mozes heeft in 1834 een maand gevangen gezeten en moest bovendien nog acht gulden boete betalen wegens het moedwillig slaan van slager Levy Izaaks van Dam. (zie verhaal bij vader Heiman). Volgens een signalement opgemaakt in 1834 was Mozes lang 1 el + 670 sis getrouwd Hij had een ovaal aangezicht met een gezonde kleur, donkerbruin haar en wenkbrauwen, een rond voorhoofd, bruine ogen, spitse neus en een matige mond, spitse kin en een bruine baard, hij was pokdalig. Mozes woonde met zijn gezin van ca. 1850-1852 te Roden, daarna weer te Leek.

Uit het eerste huwelijk:

  1. Heiman Aptroot; geboren Leek 23-04-1842, volgt onder III-a.
  2. Izaäk Aptroot; geboren Leek 23-04-1842, trok naar Oost-Indië.

Uit het tweede huwelijk:

  1. Jonas Aptroot; geboren Leek 15-05-1844, volgt onder III-b.
  2. Martha Aptroot; geboren Leek 23-09-1846, overleden Leek 30-06-1924, begraven Leek (Joodse begravenplaats). Martha is getrouwd Leek 6-05-1875 met Abraham Mozes Wijnberg; geboren Leek 4-04-1851, overleden Groningen 21-01-1925, begraven Leek (Joodse begraafplaats), zoon van Mozes Wijnberg en Lea van der Reis. Abraham was borstelmaker. Het gezin woonde van 1862- 1863 te Smilde, daarna weer te Leek. In elk geval rond 1900 woonde het gezin aan de Kerkweg te Leek. Martha’s moeder woonde toen bij hen in. In 1901 en 1904-1918 vice-voorzitter, in 1902 voorzitter van ‘Mannenchewre Dower Tov’ (Mannenvereniging ‘Een goede zaak’), deze vereniging verleende hulp bij ziekte en de voorbereiding tot het begraven van mannen. Abraham was 1901-1902 vice-voorzitter van de Isr. Gemeente te Leek.
  3. Betje Aptroot; geboren Leek 21-03-1849, overleden Amsterdam 30-10-1923. Dienstbode. Zij is getrouwd Amsterdam 04-12-1879 met Emanuel Joachimsthal; geboren Amsterdam 9-05-1842, overleden Amsterdam 25-05-1925. Grossier in Amsterdam.
  4. Hinderina Aptroot; geboren Roden 24-01-1852. Verhuisde naar Borculo. Zij is getrouwd Amsterdam 24-09-1879 met Jacob Dondorp; geboren Leiden ca. 1850, zoon van Mozes Dondorp en Sara Drukker. Onderwijzer.
  5. Lea Aptroot; geboren Leek 20-07-1855, overleden Sobibor (Polen) 20-03-1943. is getrouwd Leek 30-06-1879 Noach Joseph Cohen; geboren Groningen 24-07-1844, overleden Groningen 31-07-1931, zoon van Joseph Hartogs Cohen en Hanne Cohen de Jong. Lea was van feb. tot nov. 1872 dienstmeid bij koopman/slager Nathan Israëls en diens vrouw Marchien van Berg te Hoogezand. Noach was slager aan de Hereweg in Groningen. Lea woonde in 1942 aan de C.H. Peterstraat 21a te Groningen. Lea werd 17-03-1943 door de bezetters op transport gesteld van Westerbork naar het vernietigingskamp Sobibor in Polen.
  6. Saartje Aptroot; geboren Leek 21-05-1858, overleden Arnhem 31-12-1941. Woonde 1876-1877 te Groningen, verhuisde in 1878 naar Assen. Zij is getrouwd met Johannes Philippus Smits; overleden voor 1941.

II-b Simon Heiman Aptroot; geboren Leek 25-07-1819, overleden Leek 4-06-1893, begraven Leek (Joodse begravenplaats).

Simon is getrouwd Norg 30-05-1844 met Betje Salomons Klunt, zich noemende Klein; geboren Steenwijkerwold 5-01-1825, overl. Leek 7-01-1911, begraven Leek (Joodse begravenplaats), dochter van Salomon Mozes Klunt en Leentje Mozes (Saks). Volgens overlevering veranderde Betje mogelijk vanwege een conflict met haar vader haar naam van ‘Klunt’ in ‘Klein’, haar broer Mozes noemde zich ‘Klint’.

Simon was schrijnwerker en meubelmaker te Leek. Na zijn huwelijk ging hij wonen aan de Nieuwe Streek (later Bosweg) dichtbij het huis Nienoord te Leek. Simon was van 1855-1859 penningmeester, van 1869-1874 vice-voorzitter en van 1875-1880 voorzitter van de Isr. Gemeente te Leek. Simon zette aan de Nieuwe Streek een eigen meubelzaak op met daarnaast een winkel voor manufacturen. In 1886 ging Simon een vennootschap aan met zijn zoon Heiman, onder de naam ‘S.H. Aptroot en zonen’. In 1892 trok Simon zich uit het bedrijf terug en werd zoon Mozes vennoot van zijn broer.

In maart 1911 werd een nieuwe synagoge ingewijd in Leek. Aan de synagoge werden geschenken aangeboden, zo bood Heiman Simon Aptroot ter nagedachtenis van zijn ouders een zilveren Thora-schild aan en zijn broer Mozes een blauwfluwelen Thora-mantel, die onder het schild gebruikt kon worden.

Graf van Martha Frank-Aptroot

Graf van Martha Frank-Aptroot


Uit dit huwelijk:

  1. Heiman Aptroot; geboren Leek 17-08-1845, volgt onder III-c.
  2. Leentje Aptroot; geboren Leek 5-05-1848, overleden Winsum 17-11-1872, begraven Winsum. Zij is getrouwd Leek 17-03-1870 met haar neef Haiman van Berg; geboren Winsum 17-03-1842, overleden Winsum 21-10-1924, zoon van Meijer Benjamins van Berg en Goltje Heimans Aptroot. Haiman is getrouwd2 Dwingeloo 28-04-1876 Frederica Frank; geboren Dwingeloo ca. 1846, dochter van Izak Gerson Frank en Saartje Godschalks Frank.
    Leentje verhuisde na het huwelijk naar Winsum, van 1872-1875 woonde het gezin in Leek, daarna weer in Winsum. Haiman was koopman en rabbijn van de Ned. Isr. gemeente te Winsum.
  3. Salomon Aptroot; geboren Leek 2-04-1850, volgt onder III-d.
  4. Martha Aptroot; geboren Leek 10-11-1852, overleden Groningen 14-02-1906. Zij is getrouwd1 Leek 17-11-1875 met Sander Levie Israëls; geboren Grijpskerk 31-12-1832, overleden Grijpskerk 25-03-1878, begraven Leek (Joodse begravenplaats), zoon van Levie Sanders Israëls en Cornelia Philippus Feitsma. Sander was koopman te Grijpskerk. Martha woonde van 1875-1878 te Grijpskerk, daarna te Leek en verhuisde na haar tweede huwelijk in 1885 naar Groningen. Martha is getrouwd2 Leek 24-01-1885 met Lazarus Frank; geboren Wildervank 23-03-1858, overleden na 1906, zoon van Izaäk Frank en Froontje de Vries. Lazarus verhuisde een jaar na zijn geboorte met zijn ouders naar Veendam, hij woonde 1863-1865 te Winsum en 1866- 1869 te Wildervank. Koopman, (handels)reiziger te Groningen(1894)
  5. Henderina Aptroot; geboren Leek 11-07-1855, overleden na 1893. is getrouwd Leek 22-05-1875 Sander Jakobs Israëls; geboren Groningen 12-04-1838, overleden Groningen 13-07-1893, zoon van Jakob Sanders Israëls en Mietje Josephs Kaneel. Sander had een manufacturen- winkeltje te Grijpskerk. Hij was voorzitter (1880) en penningmeester (1883-1884) van de Isr. Gemeente te Grijpskerk. In 1891 verhuisden Sander en Henderina naar Groningen.
  6. Goltje Aptroot; geboren Leek 28-05-1857, overleden Leek 2-03-1863
  7. Judik Aptroot; geboren Leek 26-08-1859. Zij is getrouwd Leek met 8-09-1886 Jehuda Levie Wijnberg; geboren Groningen 10-02-1858, zoon van Eleazar Wijnberg en Roosje Aptroot. Judik en Jehuda woonden na het huwelijk in Groningen, ze verhuisden in 1915 naar Rotterdam. Jehuda was fabrikant te Groningen. In het bevolkingsregister van 1910 wordt hij Louis Wijnberg genoemd.
  8. Roosje Aptroot; geboren Leek 28-11-1861, overleden Lochem 10-10-1940. Roosje is getrouwd Leek 24-08-1887 met Adolf Vromen; geboren Lochem ca. 1850, overleden Lochem 20-03-1934, zoon van Salomon Joseph Vromen en Susanna Themans. Roosje woonde van 1883-1885 te Amsterdam. Na haar huwelijk verhuisde ze naar Lochem.
  9. Hulda Aptroot; geboren Leek 9-10-1863, overleden Winschoten 1-02-1936, begraven Winschoten. is getrouwd Leek 17-10-1891 Wolf Wijnberg; geboren Winschoten 16-10-1850, overleden Winschoten 16-02-1936, begraven Winschoten. Koopman te Winschoten.
  10. Bernard Aptroot; geboren Leek 7-09-1865. Woonde van 1884-1885 te Amsterdam, verhuisde in 1889 weer naar Amsterdam.
  11. Mozes Aptroot; geboren Leek 28-07-1867, volgt onder III-e.
  12. Julius Aptroot; geboren Leek 25-11-1869, overleden Groningen 25-03-1934. Hij is getrouwd Groningen 2-12-1894 met Sara Sleutelberg; geboren Groningen 15-04-1865, overleden Groningen 13-04-1925, dochter van Simon Benjamins Sleutelberg, koopman te Groningen (1894), en Lena de Pool. Getuigen bij het huwelijk waren broers Heiman (49 jr, koopman) en Salomon Aptroot (44 jr, koopman) en Julius’ zwagers Wolf Wijnberg (44 jr, koopman te Winschoten) en Lazarus Frank (37 jr, reiziger te Groningen). Julius kwam 1892 uit Amsterdam in Groningen wonen bij zus Henderina Israëls-Aptroot. Hij was tailleur (kleermaker) te Groningen. Julius en Sara woonden aan de Vismarkt 56 te Groningen.

Generatie III

III-a Heiman Mozes Aptroot; geboren Leek 23-04-1842, overleden Kalkwijk (Hoogezand) 31-05-1921, begraven Kolham (Joodse begravenplaats).

Heiman is getrouwd Veendam 18-12-1872 (1) met Brendel Cohen; geboren Veendam 9-03-1848, overleden Martenshoek (Hoogezand) 14-12-1879, begraven Kolham (Joodse begravenplaats), dochter van Lazarus Samuels Cohen en Rosina Samuels ten Brink.

Heiman is getrouwd Hoogezand 2-08-1882 (2) met zijn schoonzus Leentje Cohen; geboren Veendam 6-04-1850, overleden Kalkwijk (Hoogezand) 24-02-1933, begraven Kolham (Joodse begravenplaats), dochter van Lazarus Samuels Cohen en Rosina Samuels ten Brink.

Heiman Aptroot trok als jongeman van Leek naar Hoogezand, waar hij werkte als slagersleerling bij zijn oom en tante Berend en Hendel de Vries-Aptroot. Ook na zijn eerste huwelijk woonde Heiman met zijn vrouw en kinderen bij hun in. Later werd Heiman zelfstandig slager in Martenshoek. Na het overlijden
van Brendel kwam haar zus Leentje als huishoudster bij het gezin inwonen. Heiman en Leentje hadden als zwager en schoonzus koninklijke toestemming
nodig om met elkaar te trouwen, zij kregen dit bij KB 30-06-1882, nr. 38. Getuigen bij het huwelijk van Heiman en Leentje waren de wederzijdse vaders:
Mozes Heiman Aptroot (73 jr, slager te Leek) en Lazarus Samuels Cohen (69 jr, slager te Veendam) en twee goede bekenden van het bruidspaar: Willem Agterbos (39 jr, secretaris) en Tonnis de Groot (36 jr, klerk), beiden te Hoogezand. Na het huwelijk van Heiman en Leentje bleef het gezin in Martenshoek wonen, maar verhuisde later naar de Nieuweweg in Kalkwijk.

Uit het eerste huwelijk:

  1. Alagonda Hendrina (Gonne) Aptroot; geboren Martenshoek 23-10-1873, overleden Auschwitz 27-08-1943.
  2. Lazarus Aptroot; geboren Martenshoek 13-02-1875, volgt onder IV-a.
  3. Bernard Aptroot; geboren Martenshoek 21-02-1877, overleden Martenshoek 6-10-1877.
  4. Mozes Aptroot; geboren Martenshoek 26-11-1878, volgt onder IV-b.

Uit het tweede huwelijk:

  1. Rosina Bertha Aptroot; geboren Martenshoek 30-11-1883, overleden Martenshoek 19-12-1883
  2. Bertha Aptroot; geboren Martenshoek 27-10-1884, overleden Sobibor (Polen) 09-04-1943. Naaister. Woonde 1912- 1916 in Groningen, verhuisde in 1917 naar Amsterdam. Bertha is getrouwd Hoogezand 02-07-1921 David Mozes; geboren Amsterdam ca. 1881, overleden voor 1943?, zoon van Aron Mozes en Eva de Zoete. Bertha werd 6-04-1943 op transport gesteld van Westerbork naar Sobibor.
  3. Rosina Aptroot; geboren Martenshoek 13-02-1888, overleden Groenlo 29-05-1939. Modiste. Verhuisde 1906 naar Leiden, in 1910 naar Veendam. is getrouwd Veendam 28-03-1917 Ruben Philip; geboren Groenlo 25-04-1878, overleden Sobibor 28-05-1943, zoon van Hartog Israel Philip en Sara Meijer
  4. Mathilda Aptroot; geboren Martenshoek 23-03-1890. Dienstbode. Verhuisde in 1915 naar Meppel.
  5. Bernard Aptroot; geboren Martenshoek 18-03-1893, volgt onder IV-c.
Jonas Aptroot (collectie Groninger Archieven)

Jonas Aptroot (collectie Groninger Archieven)

III-b Jonas Aptroot; geboren Leek 15-05-1844, overleden Groningen 01-02-1922.

Jonas is getrouwd Leek 30-12-1876 met Duifje Wijnberg; geboren Leek 23-07-1855, overleden Enschede 30-05-1944, dochter van Mozes Wijnberg en Lea van der Reis.

Jonas was slager en koopman te Leek. Het gezin verhuisde in juli 1896 naar Kostverloren (Hoogkerk), later
woonde het gezin aan de Friese Straatweg 133 (1918) te Groningen.

Uit dit huwelijk:

  1. Mozes Aptroot; geboren Leek 9-05-1877, overleden Leek 20-05-1877
  2. Lea Aptroot; geboren Leek 25-07-1878, overleden Sobibor 14-05-1943. Zij is getrouwd Enschede 18-05-1910 met Bernard Weijel; geboren Brummen 5-03-1877, overleden Sobibor 14-05-1943, zoon van Abraham Weijel en Johanna Zilversmit. Koopman.
  3. Mozes Aptroot; geboren Leek 26-11-1880, volgt onder IV-d.
  4. Hester Aptroot; geboren Leek 14-05-1883, overleden Auschwitz 27-08-1943. Dienstbode. Woonde te Eindhoven (5-02-1900 tot 15-12-1900), Amsterdam (25-02-1903 tot 29-01-1904), Enschede (21-06-1904 tot 11-02-1905), verhuisde 13-06-1905 naar Amsterdam. Hester trouwde met Benjamin Swelheim; geboren Rhenen 10-12-1881, overleden Auschwitz 27-08-1943. Meubelmaker. Hij woonde bij het gezin Aptroot-Wijnberg in huis en verhuisde net als Hester 13-06-1905 naar Amsterdam.
  5. Henderina Aptroot; geboren Leek 27-09-1885, overleden Leek 24-01-1888
  6. Victor Aptroot; geboren Leek 19-04-1888, volgt onder IV-e.
  7. Heiman Aptroot; geboren Leek 9-09-1890, volgt onder IV-f.
  8. Henderina Aptroot; geboren Leek 21-04-1893. is getrouwd Groningen 2-11-1916 Diderikus van der Molen; geboren Groningen 1882, zoon van Anna van der Molen. Hij is getrouwd1 Geertruida Sidger(?). Getuigen bij het huwelijk van Henderina en Diderikus waren broer Mozes Aptroot (35 jr, kleermaker) en Heerke Koopmans (54 jr, hospitaalbediende te Groningen). Henderina verhuisde na haar huwelijk naar Assen, van 12-06-1918 tot 7-08-1918 woonde ze met dochter Anna bij haar ouders in Groningen en verhuisde daarna naar ‘s-Gravenhage. Diderikus was sergeant-majoor te Assen (1916).
  9. Siemon Aptroot; geboren Leek 22-09-1895, volgt onder IV-g.

III-c Heiman Simon Aptroot; geboren Leek 17-08-1845, overleden Groningen 29-08-1925.

Heiman is getrouwd Groningen 14-03-1872 met Esther van Hasselt; geboren Groningen 17-09-1850, overleden Groningen 27-05-1935, dochter van Joseph Hartog van Hasselt en Billa Elias Emmen.

Getuigen bij het huwelijk waren Esthers broer Heiman Joseph van Hasselt (28 jr, koopman), haar ooms Jacob Hartog van Hasselt (49 jr, koopman) en Hartog Andries Hart (70 jr, koopman) en Esthers neef Levie Hartog Kisch (29 jr, koster bij de Isr. Gemeente te Groningen). Heiman was hulpvoorzanger in de Isr. Gemeente te Leek. In 1886 ging Heiman een vennootschap aan met zijn vader in diens meubelzaak, onder de naam ‘S.H. Aptroot en zonen’. In 1892 trok vader Simon zich uit het bedrijf terug en werd Heimans broer Mozes medevennoot. Heiman bewoonde met zijn gezin het winkelpand aan de Nieuwe Streek (later Bosweg) in Leek.

Heiman werd in 1889 lid van het kerkbestuur van de Isr. Gemeente te Leek, van 1891-1894 was hij voorzitter, in 1895 vice-voorzitter en in 1896 wederom voorzitter. In 1906 trok Heiman zich uit het bedrijf terug en werd opgevolgd door zijn zoon Siemon. Esther was in elk geval in de jaren 1899-1911 penningmeesteres van de Vrouwenvereniging (‘Vrouwenchewre Chewrat Nashim’) in Leek. Deze vereniging verleende hulp bij ziekte en na overlijden van vrouwen en zorgde ook voor de aankleding van de synagoge. Heiman en Esther verhuisden in 1919 naar Groningen.

Uit dit huwelijk:

  1. Betje Aptroot; geboren Leek 06-02-1873, overleden Leek 08-09-1873
  2. Siemon Aptroot; geboren Leek 02-05-1874, volgt onder IV-h.
  3. Jozef Aptroot; geboren Leek 25-03-1876, volgt onder IV-i.
  4. Leentje Aptroot; geboren Leek 27-02-1878. Zij is getrouwd Leek 22-03-1906 Jakob Hartog; geboren [N.Isr.] Amsterdam 16-01-1871, zoon van Hartog Hartog en Sara Schweizer. Leentje woonde in 1899 korte tijd (als dienstbode?) in Groningen. Jakob was koopman te Waalwijk (1906). Getuigen bij het huwelijk waren oom Mozes Aptroot (38 jr, manufacturier te Leek), broer Siemon Aptroot (31 jr, koopman te Leek), Jakob’s halfbroer Sallie Hartog (49 jr, schoenfabrikant te Waalwijk) en Jakob’s zwager Philip Hartog (30 jr, makelaar te Arnhem). Leentje verhuisde na haar huwelijk naar Waalwijk.
  5. Abraham Elia Aptroot; geboren Leek 6-08-1880, volgt onder IV-j.
  6. Bertold Aptroot; geboren Leek 28-04-1881, overleden Leek 31-12-1886, begraven Leek (Joodse begravenplaats).
  7. Billa Aptroot; geboren Leek 27-05-1883. Zij is getrouwd Leek 6-01-1909 Abraham Cats; geboren [N.Isr.] Gouda ±1879, zoon van Elias Marcus Cats en Antje Kadiks. Koopman te Enschede (1909). Getuigen bij het huwelijk waren broer Marcus Cats (40 jr, voorzanger te Enschede), Abrahams stiefvader Aron Ketellaper (67 jr, voorzanger te Gouda), Billa’s broer Siemon Aptroot (34 jr, koopman te Leek) en haar oom Mozes Aptroot (41 jr, koopman te Leek). Billa verhuisde na haar huwelijk naar Enschede.
  8. Salomon Aptroot; geboren Leek 16-01-1886, volgt onder IV-k.
  9. Isidor Aptroot; geboren Leek 20-06-1888, overleden Leek 25-06-1897, begraven Leek (Joodse begravenplaats).
  10. Elisabeth Aptroot; geboren Leek 4-04-1891. Winkeljuffrouw. Verhuisde in 1904 naar Meppel. is getrouwd Leek 1-08-1917 Samuel Levie; geboren Zwolle 13-03-1894, zoon van Benjamin Levie en Vrouwke Lievendag. Koopman. Gingen na het huwelijk wonen in Zwolle.

III-d Salomon Aptroot; geboren Leek 2-04-1850, overleden Amsterdam 19-05-1921.

Salomon is getrouwd Meppel 25-10-1876 (1) met Annichje van Esso; geboren Ruinerwold 6-12-1856, overleden Leek 5-09-1882, begraven Groningen, dochter van Benjamin van Esso en Stijntje Joles.

Salomon is getrouwd Enschede 09-04-1885 (2) met Friede Meijer; geboren Bentheim (Dld) 29-04-1850, overleden na 1921, dochter van Nathan Marcus Meijer en Ester Daniel Meijer.

Salomon was koopman. Salomon had van 1895-1899 een manufacturenzaak in Grijpskerk, en verhuisde in 1899 met zijn gezin naar Enschede. In 1910 trok het gezin naar Amsterdam.

Uit het eerste huwelijk:

  1. Betje Aptroot; geboren Leek 8-01-1878, overleden Aalten 30-03-1945. Betje is getrouwd Enschede 9-05-1910 met David Wolff; geboren Meppel ca. 1885, zoon van Jacob Wolff en Juda van Buuren. Handelsreiziger.
  2. Stijntje Aptroot; geboren Leek 12-07-1879, overleden Haaksbergen 23-03-1957. Zij is getrouwd Hilversum 29-03-1922 met Hartog de Jong; geboren Haaksbergen ca. 1879, zoon van Izaak Mozes de Jong en Jeanette Elkus. Weduwnaar van Bertha Gercona Levie.
  3. Siemon Aptroot; geboren Leek 16-10-1880, volgt onder IV-l.
  4. Rosetta Aptroot; geboren Leek 27-08-1882. Zij is getrouwd Enschede 4-08-1909 met Henri de Haas; geboren Aalten ca. 1877, zoon van Jacob Izak de Haas en Johanna van Gelder. Koopman.

Uit het tweede huwelijk:

  1. levenloos geboren zoon; geboren Enschede 21-07-1886.
  2. Nathan Meijer Aptroot; geboren Enschede ca. dec. 1888, overleden aldaar 16-02-1889.
  3. Emma Aptroot; geboren Leek 13-03-1890. Zij is getrouwd Enschede 9-05-1910 met Jozef Hirschel; geboren Oude Pekela ca 1889, overleden 4-11-1932, zoon van Saul Hartog Hirschel en Jeannette de Leeuw. Jozef was boekhouder.

III-e Mozes Simon Aptroot; geboren Leek 28-07-1867, overleden Amsterdam 28-01-1936, begraven Muiderberg.
Mozes is getrouwd Groningen 16-09-1894 met Henderina (Rine) Hildesheim; geboren Groningen 27-01-1867, verm. overleden Sobibor (Polen) 1943, dochter van Izak Hildesheim en Mietje Polak.

Getuigen bij het huwelijk waren broers Heiman (49 jr, koopman te Leek) en Salomon Aptroot (44 jr, koopman te Leek) en Henderina’s broer Eliazer Hildesheim (26 jr, student medicijnen) en haar zwager Jozef Gerzon (37 jr, slager te Groningen). Mozes was manufacturier te Leek. Mozes was 1898-1903 penningmeester van de Isr. Gemeente te Leek. In 1892 trok Mozes’ vader Simon zich uit het meubelbedrijf ‘S.H. Aptroot en zonen’ terug en werd zoon Mozes vennoot van zijn broer. Mozes beheerde het beddenmagazijn van de firma aan de Tolberterstraat (zuidzijde) te Leek.

In 1893 werd Mozes secretaris-penningmeester van de ‘Mannenchewre Dower Tov’. In 1906 werd neef Siemon Aptroot mede-vennoot in de meubelzaak. In 1917 trok neef Siemon naar Groningen en zette Mozes in zijn eentje de zaak voort. In 1926 werd de meubelzaak verkocht aan de familie Van Elk uit Kollum, Mozes en Henderina verhuisden toen naar Amsterdam, om dichter bij de kinderen te wonen. Henderina werd 10-03-1943 op transport gesteld van Westerbork naar Sobibor.
Meer over de familie Hildesheim en o.a. een foto van het gezin Aptroot-Hildesheim is te vinden in het boek “De Folkingestraat. Geschiedenis van de joodse gemeenschap in Groningen”, Groningen, 1996.

Uit dit huwelijk:

  1. Siemon Aptroot; geboren Leek 16-07-1895, overleden 16-07-1981. Manufacturier. Woonde o.a. te Groningen, Leek en Amsterdam, verhuisde in 1923 naar Amsterdam. Hij is getrouwd met Jeanne van de Peppel.
  2. Izak Aptroot; geboren Leek 2-07-1896, volgt onder IV-m.
  3. Betje Aptroot; geboren Leek 26-01-1899, overleden Auschwitz 10-02-1944. Betje is getrouwd Leek 16-03-1921 Henri Hoek; geboren Veendam 7-04-1889, overleden Auschwitz 10-02-1944, zoon van Mozes Hoek en Bertha Eliza van Essen. Betje woonde van 1913-1919 te Groningen. Henri was bedrijfsleider. Na het huwelijk verhuisde het paar naar Amsterdam.
  4. Eduard Aptroot; geboren Leek 20-07-1900, overleden Leek 28-08-1900
  5. Mietje Aptroot; geboren Leek 13-02-1902. Mietje is getrouwd Amsterdam 19-06-1929 met Izaak Hildesheim; geboren Brussel ca. 1904, zoon van Gustave Hildesheim en Sara Dreesde. Handelsagent.

Generatie IV

IV-a Lazarus Aptroot; geboren Martenshoek 13-02-1875, overleden Amsterdam 16-02-1931, begraven Kolham (Joodse begravenplaats).

Lazarus is getrouwd Hoogezand 12-12-1900 met Sophia Israëls; geboren Martenshoek 28-03-1876, verm. overleden Sobibor (Polen) 1943, dochter van Mozes Israëls en Vrouwgien van Esso.

Lazarus was veehandelaar te Martenshoek, later te Sappemeer, verhuisde in 1929 naar de Stationsweg 32 te Hoogezand. Lazarus was eind jaren ’20 voorzitter van de kerkeraad van de Ned. Israëlitische Gemeente te Hoogezand. Na Lazarus’ dood verhuisde Sophia in 1933 naar de Amstelveenseweg 77 in Amsterdam. Getuigen bij het huwelijk waren Sophia’s broers Heiman (27 jr, slager te Kampen) en Jacob Israëls (26 jr, slager te Martenshoek), Tonnis de Groot (55 jr, commies ter secretarie) en (stiefvader?!) Juda Cohen (43 jr, slager te Martenshoek). Sophia werd 4-05-1943 op transport gesteld van Westerbork naar Sobibor.

Uit dit huwelijk:

  1. Helena Betje Aptroot; geboren Sappemeer 4-06-1901, verm. overleden Sobibor (Polen) 1943. is getrouwd Sappemeer 31-08-1921 Herman Abraham van Delft; geboren Wildervank ± 1897, verm. overleden Sobibor (Polen) 1943, zoon van Filippus van Delft en Salomina Trompetter. Herman was onderwijzer te Wildervank, na het huwelijk verhuisde het paar naar Bolsward. Getuigen bij het huwelijk waren Juda Cohen (64 jr, veehandelaar te Martenshoek) en Everwien Lutje (54 jr, gemeentebode te Sappemeer). Helena en Herman werden 8-06-1943 van Westerbork naar Sobibor getransporteerd.
  2. Maurits Aptroot; geboren Sappemeer 2-02-1905, volgt onder V-a.

IV-b Mozes Heiman Aptroot; geboren Martenshoek 26-11-1878, overleden Sobibor (Polen) 23-04-1943.

Mozes is getrouwd Meppel 11-09-1909 met Frouwkje Frank; geboren Meppel 25-01-1878, overleden Sobibor (Polen) 23-04-1943, dochter van Jacob Frank en Eva van Esso.

Mozes was veehandelaar, achtereenvolgens te Sappemeer, Martenshoek en Hoogezand. Hij verhuisde in 1926 met vrouw en zoon Evan naar Amsterdam. Mozes en Frouwkje werden 20-04-1943 op transport gesteld van Westerbork naar Sobibor.

Uit dit huwelijk:

  1. Herman Frederik Aptroot; geboren Groningen 29-07-1910, volgt onder V-b.
  2. Jacob Lazarus Aptroot; geboren Hoogezand 3-11-1911, overleden Sobibor 21-05-1943. Woonde van apr. 1918-mei 1918 (bij familie?) te Meppel, verhuisde in 1924 weer naar Meppel, daarna in 1926 naar Amsterdam. Werd 18-05-1943 met zijn vrouw van Westerbork naar Sobibor getransporteerd. Hij is getrouwd met Rachel Porceleijn; geboren 19-10-1911, overleden Sobibor 21-05-1943
  3. Evan Hartog Aptroot; geboren Hoogezand 3-10-1918, overleden Auschwitz 30-09-1942.

IV-c Bernard Aptroot; geboren Martenshoek 18-03-1893, overleden Bobrek 31-03-1943.

Bernard is getrouwd Groningen 30-05-1919 met Margaretha Martha van Delft; geboren Wildervank 14-07-1897, overleden Auschwitz 19-10-1942, dochter van Juda van Delft en Grietje de Beer.

De geboorte van Bernard werd aangegeven door zijn vader, samen met de getuigen Hermannus Ruding (55 jr, winkelier) en Juda Cohen (37 jr, slager), allen te Martenshoek. Bernard woonde van okt. 1907 – feb. 1908 in Nieuwe Pekela, hij kwam terug in Hoogezand als slagersknecht. Bernard was in Hoogezand veehandelaar, later werd hij landarbeider in Groningen. Getuigen bij het huwelijk waren Margaretha’s broers Abraham (27 jr) en Simon van Delft (26 jr), beiden reiziger te Groningen. Bernard woonde met zijn gezin te Hoogezand: Verl. Hoofdstraat 4, Kielsterstraat 71 (1-05-1932), Verl. Zuiderstraat 34 (1-05-1934), verhuisde in 1935 naar Groningen, J.Hissings Janssstraat 23b, later Prof. Rankestraat 39a.

Uit dit huwelijk:

  1. Helena Grietje Aptroot; geboren Hoogezand 21-03-1920, overleden Auschwitz 19-10-1942
  2. Julius Aptroot; geboren Hoogezand 12-11-1921, overleden Buchenwald 02-05-1945. Bakkersgezel te Groningen (1942).
  3. Heiman Aptroot; geboren Hoogezand 1-08-1924, overleden Sobibor (Polen) 13-03-1943. Heiman werd per 18-11-1929 afgeschreven naar Apeldoorn. In 1943 verbleef hij in de psychiatrische inrichting Groot Bronswijk in Wagenborgen. Hij werd 10-03-1943 op transport gesteld van Westerbork naar Sobibor. Zijn naam wordt vermeld op een herdenkingsplaquette in Groot Bronswijk.
  4. Alfred Aptroot; geboren Hoogezand 29-08-1928, overleden Auschwitz 19-10-1942
  5. Lazarus Leo Aptroot; geboren Hoogezand 21-06-1932, overleden Auschwitz 19-10-1942

IV-d Mozes Aptroot; geboren Leek 26-11-1880, overleden Sobibor (Polen) 21-05-1943.
Mozes is getrouwd Groningen 14-06-1908 met Sara Blok; geboren Groningen 26-07-1877, overleden Sobibor (Polen) 21-05-1943, dochter van Manuel Blok, koopman te Groningen, en Mietje Goudsmid.

Getuigen bij het huwelijk waren: Sara’s grootvader Philip Goudsmid (78 jr. Hij tekende als Ph. Goudsmid), haar ooms Josef Goudsmit (41 jr, veehandelaar. Hij tekende als J. Goudsmit) en Mozes Blok (60 jr, koopman) en Sara’s zwager Herman van der Kamp (koopman te Borculo). Mozes was kleermaker te Kostverloren (Hoogkerk). Hij woonde voor zijn huwelijk te Amsterdam (18-06-1902 tot 15-09-1903) en Duitsland (hij vertrok 20-08-1904 naar Berggladbach(?) en kwam 12-10-1906 uit Hamburg), na zijn huwelijk verhuisde hij naar Groningen. Woonde met zijn gezin aan de Oosterweg 105 te Groningen (1942). Mozes en zijn vrouw werden 18-05-1943 op transport gesteld van Westerbork naar Sobibor.

Uit dit huwelijk:

  1. Jonas Aptroot; geboren Groningen 08-03-1909, volgt onder V-c.
  2. Mietje Aptroot; geboren Groningen 30-08-1912, overleden 19-10-1942. is getrouwd voor 1938 Barend van Coevorden; geboren Groningen 15-06-1909, zoon van Levie van Coevorden en Keetje Vissel. Kleermaker. Woonde in 1942 in de Kleine Peperstraat 11 te Groningen.

IV-e Victor Aptroot; geboren Leek 19-04-1888, overleden Amsterdam 17-02-1943.

Victor is getrouwd Zutphen 27-08-1913 Jeannette de Jong; geboren Harderwijk 22-01-1885, overleden na 1945, dochter van Salomon de Jong en Emilie de Wolff.

Handelsreiziger. Woonde te Meppel (21-02-1909 tot 14-05-1910), verhuisde 20-03-1911 naar Amsterdam. Was daar kantoorbediende.

Uit dit huwelijk:

  1. Sally Aptroot; geboren Amsterdam 19-12-1915, overleden Auschwitz 30-09-1942. Kantoorbediende, magazijnbediende.

IV-f Heiman Aptroot; geboren Leek 09-09-1890, overleden Groningen 14-05-1988, gecremeerd 18-05-1988.
Heiman is getrouwd Groningen 19-05-1912 met Johanna Oostmeijer; geboren Groningen 09-03-1891, overleden Groningen 25-02-1958, dochter van Johan Adolf Oostmeijer en Berendina Ader.

Johanna was van huis uit Hervormd. Getuigen bij het huwelijk waren: broer Mozes Aptroot (30 jr, kleermaker), de broers Antonie Salomon (38 jr, galvaniseur) en Jan Oostmeijer (35 jr, electricien) en Johanna’s zwager Willem Jan Ballo Wieringa (35 jr, slijper). Heiman was kleermaker te Groningen. Heiman en Johanna woonden aan de Van Julsinghstraat 4a, later aan de Verl. Nieuwstraat 57 te Groningen. Het gezin verhuisde 2-06-1914 naar Eelde. In 1942 woonden Heiman en Johanna met zoon Johan aan de Johan Willem Frisostraat 18 te Groningen.

Uit dit huwelijk:

  1. Jonas (Joop) Aptroot; geboren Groningen 26-11-1912, volgt onder V-d.
  2. Berendina Johanna (Dien) Aptroot; geboren 22-03-1915, overleden 20-03-1975, Zij is getrouwd 1936/1937 met Nathan Manuel (Niek) van Arend; geboren 12-12-1907, zoon van Wolf van Arend en Jetje van Vlies.
  3. Duif Aptroot; geboren 18-07-1919. Zij is getrouwd met Gerke Alberda; geboren 09-04-1922, overleden Groningen 20-08-1978, zoon van Albertus Alberda en Elske van der Wal.
  4. Johan Adolf Aptroot; geboren Eelde 9-02-1923. Kantoorknecht. Hij is getrouwd met C. P. Lukken; dochter van A. Lukken en Johanna Helena Jullens.

IV-g Siemon Aptroot; geboren Leek 22-09-1895, overleden 14-12-1958.

Siemon is getrouwd Amsterdam 09-01-1918 (huwelijk ontbonden 1942) met Anna Schmitz; geboren Amsterdam 24-01-1897, overleden 12-11-1980, dochter van Gijsbertus Antonius Schmitz en Helena Theijsmeijer.

Siemon was meubelmaker in Amsterdam. Anna was van huis uit was Rooms-Katholiek. In 1926 verhuisde het gezin naar Velsen.

Uit dit huwelijk:

  1. Gijsbertus Antonius Aptroot; geboren Amsterdam 26-04-1917, overleden 24-11-1920.
  2. Jonas Aptroot; geboren Amsterdam 03-05-1918, overleden 06-12-1920.
  3. Hijman Aptroot; geboren Amsterdam 28-07-1919, overleden 01-08-1919.
  4. Leendert Aptroot; *in leven*
  5. Jonas (Joop) Aptroot; geboren Amsterdam 09-09-1921, overleden 08-10-1998. Joop is getrouwd met Anne Janse; overleden juni 1996.
  6. Gijsbertus Antonius Aptroot; geboren Amsterdam 21-04-1923, overleden
  7. Siemona Aptroot; *in leven*

IV-h Siemon Heiman Aptroot (R.O.N.); geboren Leek 02-05-1874, overleden Auschwitz 12-02-1943.

Siemon is getrouwd Hoogezand 07-08-1899 (1) met Hulda Israëls; geboren Hoogezand 23-12-1874, 20-02-1932, dochter van Nathan Israëls en Marchien van Berg.

Siemon is getrouwd 1932/1942 (2) met Bruintje Simmeren; geboren Groningen 26-07-1877, overleden Auschwitz 12-02-1943, dochter van Simon Simmeren en Jantje van der Hove.

Getuigen bij het eerste huwelijk waren broer Jozef Aptroot (23 jr, coupeur te Meppel), Siemon’s oom Elie van Hasselt (52 jr, fabrikant te Groningen), Hulda’s oom Heiman van Berg (57 jr, koopman te Winsum) en Hulda’s neef Nathan Israëls (28 jr, slager te Martenshoek). Siemon woonde voor zijn huwelijk te Leek, Groningen okt. 1885 tot april 1889 (bij het gezin van Lazarus Frank en Martha Aptroot) en Roden. Siemon opende in 1899 een meubelmagazijn in Nietap. De zaak verhuisde later naar de Nieuwe Streek (nu Bosweg) te Leek. Het gezin woonde tot 1901 te Roden, daarna te Leek.

In 1901 werd Siemon vice-voorzitter, in 1902 secretaris-penningmeester, en in 1904 voorzitter van de ‘Studievereniging Talmoed Thora’ te Leek. In 1901 en 1911 werd hij secretaris-penningmeester, in 1904 administrateur, van de ‘Mannenchewre Dower Tov’. Van 1904-1915 was hij penningmeester van de Isr. Gemeente te Leek, van deze gemeente was hij ook archiefbeheerder. De meubelzaak aan de Nieuwe Streek brandde in 1907 af, maar werd weer opgebouwd. Siemon was ook eigenaar van een meubelfabriekje aan de Schilhoek, waar rieten meubels werden gemaakt. Siemon volgde in 1906 zijn vader op, als vennoot van zijn oom Mozes, in de zaak van zijn grootvader.

Siemon werd in 1909 gemeenteraadslid te Leek, namens de vrijzinnig-democratische kiesvereniging. In december 1910 richtte hij samen met R.H. Dijksterhuis een spaar- en leenbank op, waarvan hij eerste voorzitter werd. In 1911 werd hij voorzitter van het plaatselijk ‘Nut’. In 1912 voorzitter van het ziekenfonds ‘Leek, Midwolde, Nietap. Werd in 1915 herkozen als gemeenteraadslid en werd in dat jaar waarnemend wethouder. Hulda was in Leek voorzitster van de vereniging voor vrouwenkiesrecht. In sept. 1917 verhuisde Siemon met zijn gezin naar de Verl. Hereweg 33 te Helpman (Groningen) en begon daar een tricotagefabriek. De winkel aan de Bosweg te Leek werd verkocht, hier werd later ‘Hotel Boschhuis’ gevestigd. Ook in Groningen werd Siemon gemeenteraadslid. Siemon was onder meer bestuurslid van de joodse begrafenisvereniging ‘Bikkur Golim Kabranim’ te Groningen. In (aug.?) 1939 werd Siemon geridderd in de orde van Oranje-Nassau. Siemon en Bruintje woonden in 1942 te Groningen aan de Peizerweg 28a.

Uit het eerste huwelijk:

  1. Martha Aptroot; geboren Nietap 01-05-1900, overleden Auschwitz 12-10-1942. Woonde te Amsterdam (4-09-1919 tot 29-11-1920), verhuisde 29-04-1921 weer naar Amsterdam.
    Martha is getrouwd Jacob Wolff; geboren Meppel 20-10-1889, overleden Auschwitz 12-10-1942.
  2. Ester Aptroot; geboren Nietap 01-05-1900, overleden Sobibor (Polen) 16-07-1943. Ging naar het gymnasium in Groningen. Werd 13-07-1943 op transport gesteld van Westerbork naar Sobibor.
    Ester is getrouwd Hartog Joël Frank; geboren Zwolle 03-06-1896. overleden Sobibor 16-07-1943.
  3. Heiman Nathan (Hein) Aptroot; geboren Leek 14-09-1901. Slaagde in 1915 voor de gemeentelijke HBS in Groningen. Verhuisde in 1917 met zijn ouders naar Groningen, en begon daar een zaak in de Oude Kijk in ‘t Jatstraat.

IV-i Jozef Aptroot; geboren Leek 25-03-1876, overleden Sobibor (Polen) 26-03-1943.
Jozef is getrouwd Meppel 16-06-1903 met Aaltje van Esso; geboren 28-08-1879, overleden Sobibor (Polen) 26-03-1943, dochter van Izaak van Esso en Vrouwgien van Esso.

Jozef woonde een paar keer een korte tijd in Groningen, verhuisde in 1898 naar Meppel, waar hij coupeur (kleermaker) werd. Vanaf 1917 woonde het gezin in Amsterdam. Jozef en Aaltje werden 23-03-1943 op transport gesteld van Westerbork naar Sobibor.

Uit dit huwelijk:

  1. Heiman Aptroot; geboren Meppel 07-05-1904, overleden Auschwitz 19-08-1942. Kleermaker. Heiman is getrouwd Almelo 22-12-1939 met Antoinette Flora Themans; geboren Almelo 15-06-1912, overleden Auschwitz 30-09-1942.
  2. Frederika Isadora (Frieda) Aptroot; geboren Londen, St. Mary Paddington 09-05-1907, overleden Sobibor 23-07-1943. Zij is getrouwd Amsterdam 04-01-1928 met Ferdinand de Winter; geboren Zutphen 10-06-1894, overleden Sobibor 23-07-1943, zoon van Salomon de Winter en Judik van Esso. Vleeshouwer.
  3. Isidoor Simon Aptroot; geboren Londen 19-02-1910. Vertegenwoordiger. Hij is getrouwd 1934 met Lucie Lewy

IV-j Abraham Elia Aptroot; geboren Leek 06-08-1880, overleden Den Haag 28-05-1970.

Abraham is getrouwd 27-04-1911 in de Notting Hill Synagoge in het district Kensington (Londen) met Bunny Rosaly Solovei, ook genaamd Soloway; geboren 18-08-1881, overleden Den Haag 01-03-1971, dochter van Meijer Beer Solovei.

Abraham werd in 1901 voorzitter van het koor ‘Sjirei Koudesj’ te Leek (het koor ‘Heilige Liederen’). Hij was in 1911 agent in zijden stoffen in Hampstead.

Uit dit huwelijk:

  1. Meijer Beer Aptroot; geboren Londen 1912.
  2. Simon Hijman Aptroot; geboren Londen 20-07-1913, overleden Sobibor 26-03-1943. Kelner.
  3. Sarah Ruth Aptroot; geboren 19-06-1914, overleden Den Haag 12-11-1987. Zij is getrouwd met E.H. Adelaar.

IV-k Salomon Aptroot; geboren Leek 16-01-1886, overleden Auschwitz 8-04-1944.

Hij is getrouwd Amersfoort 16-06-1910 (1) met Betje (Betsy) van Gelder; geboren Amersfoort ca. 1882, dochter van Barend van Gelder en Grietje Eva Goudvis.

Hij is getrouwd 1935 (2) met Carolina Sabella Rijnveld; geboren Hillegom 25-07-1891, overleden Auschwitz 8-04-1944. Weduwe van H.G. Hopman.

Salomon woonde en werkte van okt. 1898-sept. 1899 als slagersknecht bij slager Nathan Israëls en diens vrouw Marchien van Berg te Hoogezand. Woonde van 1899-1902 te Groningen, daarna te Leek en emigreerde in 1902 naar Amerika. Woonde later in Den Haag.

Uit het eerste huwelijk:

  1. Barend Hein Aptroot; geboren 1918, overleden 29-11-1980. Directeur van I. de Jongh & Co B.V. in Rotterdam. Hij is getrouwd met Margot Bergmann; geboren Essen 22-05-1921, overleden Auschwitz 05-09-1944 (volgens Digitaal Monument) of Birkenau 07-09-1944 (volgens fam.annonce), dochter van Chaim (Karl) Bergmann en Johannette Maria Look. Hij is hertrouwd met Friedel Bergmann; geboren 25-05-1924, overleden Wassenaar 19-06-1995.
  2. Gerard Aptroot.

IV-l Siemon Aptroot; geboren Leek 16-10-1880.

Siemon is getrouwd Eibergen 31-03-1908 (1) met Netje Samson; geboren Eibergen ca. 1887, overleden Antwerpen 19-02-1917, dochter van Levie Samson en Eva Monnickendam.

Siemon is getrouwd Amsterdam 17-09-1919 (2) met Ester Kisch; geboren 05-02-1880, dochter van Izaak Hartog Kisch en Branco van Hasselt.

Siemon was godsdienstleraar in Eibergen (1902), Amersfoort (1905) en Antwerpen (1907). Hij werd in 1932, bij zijn 25-jarig jubileum als secretaris van de hoofdsynagoge in Antwerpen, benoemd tot ridder in de Leopoldsorde (1932) en mocht zich vanaf 1938 officier d’Academie noemen. Verhuisde na de oorlog met zijn vrouw naar Amerika.

Uit het eerste huwelijk:

  1. Eva Aptroot; geboren 1911
  2. Salomon Aptroot; geboren 16-05-1912, overleden 30-05-1965. Hij is getrouwd 1937 met Annie Duitz; geboren 4-04-1915, overleden 27-05-1997.
  3. Cornelia Aptroot; geboren 27-03-1916.

IV-m Izak (Ies) Aptroot; geboren Leek 2-07-1896, overleden Blechhammer 21-01-1945.

Ies is getrouwd Den Haag 16-10-1928 met Frieda van Dam; geboren Den Haag 26-11-1901, overleden Auschwitz 05-11-1942, dochter van Gottfried van Dam, confectiefabrikant in Den Haag, en Paulina Ullmann.

Ies was procuratiehouder in Rotterdam (1928).

Uit dit huwelijk:

  1. Pauline Rita Aptroot; geboren Rotterdam 21-06-1930, overleden Auschwitz 05-11-1942.
  2. Mary Aptroot; geboren Rotterdam 30-11-1933, overleden Auschwitz 05-11-1942.

Generatie V

V-a Maurits Aptroot; geboren Sappemeer 02-02-1905, overleden Midden-Europa 31-03-1944.

Maurits is getrouwd Winschoten 24-07-1929 Wilhelmina Frankforter; geboren Winschoten 25-09-1903, overleden Auschwitz 19-10-1942, dochter van Izaak Frankforter en Sophia Goldsteen.

Maurits was veehandelaar. Hij verhuisde met zijn gezin in 1936 van Sappemeer naar Groningen, Buiten Damsterdiep 44a.

Uit dit huwelijk:

  1. Lazarus Aptroot; geboren Sappemeer 19-02-1931, overleden Auschwitz 19-10-1942.
  2. Ido Aptroot; geboren Groningen 20-09-1938, overleden Auschwitz 19-10-1942.

V-b Herman Frederik Aptroot; geboren Groningen 29-07-1910, overleden Auschwitz 30-11-1944. Kok.

Hij is getrouwd Amsterdam 15-01-1931 (huw. ontbonden 13-02-1940) met Henriëtte Wertheim; geboren Amsterdam 12-12-1908, overleden Sobibor 11-06-1943, dochter van Jacob Wertheim en Emilia de Vos.

Uit dit huwelijk:

  1. Max Jacob Aptroot; geboren Amsterdam 24-06-1931, overleden Sobibor 11-06-1943.
  2. Emilia Frieda Aptroot; geboren Amsterdam 31-12-1932, overleden Sobibor 11-06-1943.

V-c Jonas Aptroot; geboren Groningen 05-03-1909, overleden Midden-Europa 02-02-1945.

Hij is getrouwd met Sara Muller; geboren Appingedam 25-04-1914, overleden Auschwitz 08-10-1944.

Jonas was elektricien in het Apeldoornse Bos.

Uit dit huwelijk:

  1. Sara Aptroot; geboren Groningen 22-11-1940, overleden Auschwitz 08-10-1944.

V-d Jonas (Joop) Aptroot; geboren Groningen 26-11-1912, overleden Eelde 02-09-1977, gecremeerd.

Joop is getrouwd met Johanna C. (Jo) Schröder; geboren 27-08-1918, overleden 31-12-1992, gecremeerd.

Joop was reformhandelaar te Groningen met een eigen zaak aan de Gelkingestraat 30. De winkel is later overgenomen door een andere familie, maar bestaat nog steeds als ‘Gezondheidswinkel Aptroot’ aan de Gelkingestraat 32 te Groningen.
Uit dit huwelijk (onder anderen):

  1. Peter Aptroot; geboren Groningen 01-06-1943, overleden Groningen, Academisch Ziekenhuis, 04-04-1995, begraven Groningen, Selwerderhof.

Bronnen en links

  • Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland
  • Familie Aptroot
  • De Joodse Gemeenschappen in Hoogezand-Sappemeer, Slochteren, Noord- en Zuidbroek en omliggende dorpen 1724-1950. Groningen 2001. Mr. J.H. de Vey Mestdagh Stichting.
  • De Joodse Gemeenschap in het Groninger Westerkwartier, Peize en Roden. Groningen, 1985. Stichting Vrienden van het Rijksarchief in Groningen.
  • De Joodse Gemeenschap van Veendam-Wildervank, Muntendam en Meeden. Groningen 1985. Stichting Vrienden van het Rijksarchief in Groningen.
  • In Memoriam
  • Terug van weggeweest

- – voor het laatst bijgewerkt op 4 februari 2012 – -